Thứ Ba, 5 tháng 11, 2013

SCRUM SEO cho website lớn có gì đáng lưu ý?

Hơn 1 năm trước, khi cùng với Ninh trình bày về cách ứng dụng triết lý phát triển phần mềm cho SEO với chủ đề: Scrum SEO tại Barcamp Saigon, tôi chưa từng nghĩ tới mình sẽ tiếp nối công việc, những khó khăn và thử thách mà bạn ấy đang gặp phải tại cùng một dự án.

Với các công ty internet lớn khác tại Việt Nam, mặt trận SEO luôn là một mặt trận khốc liệt. Sau vài tháng vật lộn với nhiều khó khăn ở pharse 1 của Scrum SEO, một dự án của tôi đã cán mốc đầu tiên của mình về visit, đạt mục tiêu trước dự trù 2 tháng.

Thực hiện SEO cho Website lớn có gì đáng lưu ý? 

Một số bạn SEO nói rằng mình đang làm tất cả các công việc về SEO tại công ty đang làm việc. Có lẽ đó là một công ty quá nhỏ! Với những website có vài triệu webpage, để làm được điều đó bạn sẽ phải có bộ phận phát triển sản phẩm, nội dung và kể cả reporting riêng.

Bạn đang cười vì cho rằng report có gì đâu mà cần bộ phận riêng? Trong dịp gặp Nam Phạm, đến từ Viglink - A startup funded by Google Ventures, First Round Capital, Softtech VC and Emergence Capital Partners - cho biết khoảng một nửa resource được tập trung vào việc phân tích dữ liệu, xử lý log. Nếu bạn SEO mà tôi vừa đề cập đang làm tại một công ty cỡ bự thì điều đó còn tệ hơn vì bạn ấy không có sự hỗ trợ tối thiểu trong công việc để di chuyển một quả núi.

Làm thế nào để bạn thực hiện SEO thành công trong môi trường như vậy?  Rick DeJarnette, SEO in-house tại MSN.com cho biết :"Bạn phải hiểu rõ vai trò của bạn, những gì bạn được mong đợi, những gì bạn có thể đạt được và quan trọng nhất bạn phải biết cách để hoàn thành công việc. Chắc chắn bạn phải có nhiều kỹ năng SEO và kiến thức căn bản nhưng có lẽ quan trọng hơn bạn cần có kỹ năng giao tiếp tốt."

Bạn sẽ tự hỏi vì sao Rick lại nói kỹ năng giao tiếp là quan trọng nhất? Vì hầu hết các phần công việc quan trọng nhất của bạn chỉ là một phần nhỏ trong các website lớn (thậm chí rất nhỏ). SEO đóng vai trò chiến lược nhiều hơn chiến thuật. Những phần công việc chiến thuật bạn sẽ được các nhóm khác thực hiện.

Brian Provost cho biết có 10 bộ phận liên quan khi bạn thực hiện SEO cho doanh nghiệp lớn, trong đó có 4 bộ phận khá gần với trường hợp của tôi. Chia sẻ về 4 bộ phận này sẽ giúp bạn hình dung rõ hơn, không chỉ tại Việt Nam mà còn trên thế giới qua các trường hợp của MSN, Yahoo, AOL để bạn thấy sự khác biệt hoặc tương đồng trong cùng một công việc.


Executive support - Hỗ trợ của lãnh đạo cấp trên
David Roth- Sr. Director, Search Marketing for Yahoo! khi chia sẻ 3 yếu tố mang lại thành công, Executive Support là yếu tố đầu tiên được đề cập. Tại các doanh nghiệp lớn, nếu thiếu sự hỗ trợ về nguồn lực từ cấp trên thì bạn chỉ có nước làm SEO bằng .. niềm tin.

Người mà ông muốn đề cập ở đây là Blake, hiện đang là CEO tại GoDaddy. Yahoo đã thuê Blake Irving làm giám đốc sản phẩm (Chief Product Officer) cho Yahoo vào thời điểm đó. Blake vốn là một fan cuồng nhiệt của SEO.  Trong khi có rất nhiều vấn đề cần quan tâm, Blake đề cập về SEO trong mọi sự kiện All-hand-meeting - họp toàn công ty, cũng như trong các buổi họp về kinh doanh. Chính sự hỗ trợ đó là yếu tố mang lại dấu ấn lãnh đạo của Blake trong rất nhiều sản phẩm khác nhau tại Yahoo.

Tại Project Lana, Tech đóng một vai trò cực kỳ quan trọng. Đó là xương sống của hầu hết các hoạt động liên quan. Ngon Pham, Technical Architect & CTO tại Project Lana cho biết : "Với các doanh nghiệp Internet, nếu đội ngũ công nghệ mạnh sẽ tạo ra những lợi thế so với đối thủ. Ví dụ với ứng dụng về xử lý ngữ nghĩa để biết được trong một bài viết tại Webtretho đâu là danh từ, đâu là danh từ riêng, đâu là động từ không phải đội ngũ nào cũng làm tốt. Với một đội ngũ chủ chốt (core team) từ 3-5 người trình độ giỏi hơn so với đội ngũ đối thủ, thì team đó cũng sẽ mạnh tương ứng".

Cũng vì mức độ quan trọng đó, đội ngũ kỹ thuật lúc nào cũng ngập trong các yêu cầu từ nhiều bộ phận.  Nếu bạn không được hỗ trợ từ cấp trên, ưu tiên nguồn lực cho hoạt động SEO, bạn nên dành thời gian lên chiến lược hoành tráng, kế hoạch thật cụ thể rõ ràng rồi .. qua công ty khác trước khi nó được thực hiện.

Product Manager
Cầm lái trong cuộc đua đường dài về SEO tương tự bạn là một vận động viên đua mô tô trên Quốc lộ 1A mà không có cảnh sát mở đường. Tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào!

Đột nhiên bạn nhận ra số lượng lỗi mà bạn đã cố gắng giảm đi lại tăng trưởng 7 lần vì quyết định nâng cấp phiên bản mới hơn của phần mềm đang sử dụng.  Té ra những phần tối ưu của bạn không tương thích với phiên bản đó. Hoặc công ty sắp chuyển sang dạng thiết kế giống Pinterest, cuộn vô tận mà bạn không hề hay biết, trong khi đã được cảnh báo của Matt Cutts nếu sử dụng quá mức sẽ ảnh hưởng tới việc index.

Để tránh gặp trường hợp này, SEO nên có mặt trong các hoạt động thay đổi sản phẩm hay thiết kế.

Tôi gặp một trường hợp hy hữu: sản phẩm của Google gây ra lỗi cho SEO khi nâng cấp DFP để quản lý các banner quảng cáo thay ra cho OpenX. Sản phẩm này gây ra một loạt các lỗi 404 vì Google bots không thể thực thi các liên kết trong phần mã code quản lý banner.

Các đoạn mã Javascript của DFP gây ra lỗi.

Google từ 2011 đã thực thi được Ajax và Javascript để index các nội dung. Đó chính là nguyên nhân gây ra lỗi. Bạn có thể chọn cách đơn giản nhất: thêm một dòng vào file robots.txt để block hết các liên kết này.

Cũng có khi Product Manager không hợp tác với bạn. Giả sử bạn muốn thay đổi đường dẫn (URL) nhưng sau 6 tuần thì bạn vẫn chưa làm được vì còn đang bận phải tranh luận với PM với những thử thách như là:
  1. Bạn lấy gì đảm bảo hiệu quả khi thay đổi điều này? Có đo được không? Nó tác động bao nhiêu phần trăm vào hiệu quả SEO?
  2. À không chứng minh được trước khi thực hiện nhưng bạn nói đây là cách tốt nhất, thế bạn có tài liệu nào nói vậy không? 
  3. Tài liệu bạn đưa dẫn nguồn từ website nào? Website này có tin cậy được không?
  4. Có data nào chứng minh không? 
  5. À, có data hả, nhưng cái này nghiên cứu của nước ngoài không tính. Thế có nghiên cứu nào ở Việt Nam không?
  6. Tại sao Nguyễn Kim, Thế giới di động hay Lazada không làm theo cách này?
  7. Tại sao Amazon không làm giống mình?  - Tôi ước gì mình biết vì sao Amazon không tuyển bạn này về làm PM!!
Tại sao, tại sao.. mãi thì có lẽ nên làm việc khác tốt hơn. Chuỗi hoạt động thuyết phục, năn nỉ, lạy lục đó sẽ làm nhiều người nản chí. Thuyết phục người khác là một trong những kỹ năng quan trọng mà có lẽ nhiều bạn SEO [kể cả tôi] còn chưa làm tốt.

Vì sao bạn gặp nhiều khó khăn đến vậy khi làm SEO cho một doanh nghiệp lớn? Simon Heseltine, SEO Leader and head of organic search cho tất cả các sản phẩm AOL và Huffington Post Media Group như Engadget, Huffington Post, and Daily Finance sẽ cho chúng ta biết đôi điều.
Bụt chùa nhà không thiêng
Đây là tình trạng đáng buồn khi một số vị trí của SEO không tạo dựng được tên tuổi của họ nên những gì họ nói không được lắng nghe với nhận thức: "nếu anh giỏi thì anh đã không làm ở đây". Nhưng với chuyên gia đến từ bên ngoài họ sẽ lắng nghe và thực hiện những điều được tư vấn.
Điều này có thể là một trải nghiệm rất bực bội cho đội SEO trong công ty, nhưng cũng có thể là một cơ hội để thúc đẩy công việc hiện tại. Các bạn in-house chắc chắn sẽ được tham gia trong việc chọn lựa trong khả năng, để biết rằng agency hoặc đơn vị tư vấn được thuê là những những biết rõ những gì họ đang làm và là người họ có thể hợp tác được.
Bất cứ một chuyên gia tư vấn nào cũng muốn biết một số thông tin từ những chuyên gia nội bộ. Đó là cơ hội tuyệt vời để nói chuyện và đẩy nhanh các dự án đang bị đình trệ. Nếu mọi việc thuận lợi, đó cũng là cách để bạn được xác nhận về mặt chuyên môn từ các chuyên gia bên ngoài.
Tech Manager

Bản thân tôi là người kinh qua nhiều dự án SEO khác nhau, luôn thấy rằng công việc bị tắc ở phần việc liên quan tới kỹ thuật rất nhiều. Có thể nói nếu thiếu đội ngũ Tech hiện tại của Lana,  kết quả mà chúng tôi đang có sẽ không bao giờ đạt được.

Không có gì ngạc nhiên khi Brian Provost cho rằng việc đầu tiên SEO Lead phải làm là yêu cầu nguồn lực kỹ thuật. Nếu bạn muốn cải thiện hiệu quả SEO nhưng task của bạn lại nằm trong hàng đợi vô tận và đá bóng qua lại thì kế hoạch của bạn đã chết từ trong trứng nước.

Vì sao đội ngũ kỹ thuật lại quan trọng như thế? Hãy đi vào cốt lõi! Có nhiều cách để chia công việc trong SEO. Một trong những cách phổ biến nhất là chia thành 2 giai đoạn:
  1. Onsite - những thay đổi trên website. Đây là những thay đổi cần có đội ngũ chuyên nghiệp thực hiện, vì bạn không đủ hoặc không muốn tự tay làm - nếu bạn có thể. Giai đoạn này thường là tối ưu những gì chưa tốt và sửa chữa các lỗi về SEO. Trong cuộc chạy thi đường dài, nếu cơ thể bạn có quá nhiều bệnh: bệnh tim, bệnh gan, bệnh phổi.. thì bạn nên chữa bệnh trước. Quá nhiều bệnh thì đừng ham thi thố làm gì. 
  2. Offsite - những tác động từ phía ngoài website. 
Hợp tác
Với trường hợp của tôi, may mắn có sự hỗ trợ của cấp trên lẫn của Tech, đáp ứng những yêu cầu được nhận xét là "yêu cầu quá cao, quá cầu toàn",  chúng tôi mới có cơ hội chữa được căn bệnh kinh niên của mình khi đặt chân lên đường đua.

Duong Dang, người trực tiếp thực hiện một số công việc Onsite cho biết: "Khó khăn lớn nhất thường là do sự hạn chế của hệ thống và mã nguồn mình đang sử dụng, hiện tại là VBB có ràng buộc rất nhiều. Bạn phải chơi bóng trong một khoảng không rất hẹp nên tốn rất nhiều thời gian research thêm để có các giải pháp tốt nhất có thể.

Ví dụ như vBB có sẵn một component là tag, khi dùng chung với plugin vBSEO nữa thì giải pháp thành ra phức tạp. vBullentin cũng khuyên mình không nên dùng VBSEO rewrite tag khi có nhiều nội dung tag. Ngay cả website của vbSEO cũng không làm điều đó. Nhưng chúng ta vẫn muốn cách tối ưu tốt nhất có thể nên cần phải tìm giải pháp hiệu quả nhất."

Không hợp tác
Nhưng với những trường hợp không may thì sao? Bạn Ninh có chia sẻ "Không bao giờ đồng ý với từ "không" của tech: với các hệ thống lớn, không một chuyên gia SEO nào tự tin tự sửa lại các phần onsite, cũng như hiếm có một công ty nào lại giao phần này cho cho họ [chuyên gia seo] vì tính phức tạp, bảo mật và ảnh hưởng lớn đến người dùng. Bạn phải đủ tự tin để từ chối từ "không": không làm được, ảnh hưởng perfomance, phức tạp, tốn thời gian, hệ thống không support được... Nếu bạn không làm được điều này, xin lỗi, bạn không thể làm SEO cho BIG SITE!"

Bạn không đồng ý với Tech, Tech cũng không đồng ý với bạn vì họ thấy không cần thiết. Bạn sẽ làm gì? Nhờ cấp trên phân xử phải không. Nếu cấp trên của bạn nói không, công việc SEO của bạn kể như "xong".  Nếu bạn may mắn, sếp OK, mình nên làm. Tech ok, mình sẽ làm.

Cuối cùng Tech chưa làm vì lý do không đủ nguồn lực. Họ không nói là không làm, nhưng từ từ đã, giờ có người đâu, qua tết rồi mình tính. Gây chiến tranh không mang lại hạnh phúc gì cho bạn đâu!

Khi nói chuyện với một bạn CTO về chuyện hợp tác, bạn ấy nói lập trình viên Việt Nam rất đặc biệt, có nhiều lý do để họ không làm. Bạn Võ Luân, nói về tâm lý của người làm kỹ thuật:
Không muốn làm là vì không biết làm cái đó được cái gì, có lợi gì cho mình và cho team, có lợi gì cho biz hay chỉ đơn thuần là đẩy 1 cái task xuống với 1 câu đơn giản: cài xong cái đó trong 1 ngày.

Những cái task rất là ất ơ loại ấy mình chả hiểu cài để làm gì, chiến lược ra sao trong khi mình còn những công việc thường nhật của mình hoặc những dự án mà mình đang theo.
Cách giải quyết:  khi bắt đầu 1 công việc to nào đó cần tech vui lòng đưa tech team vào buổi kickoff để nắm tinh thần. Tech team tuy có thể linh động tốt trong nhiều trường hợp nhưng cũng rất khó chịu khi cái gì đó từ đâu rớt xuống.
Em xin lỗi trước khi nói câu này: các anh làm sếp đừng nghĩ cấp dưới của mình chỉ là những cái tool như con vít, cờ lê mà các anh có thể vứt, liệng đi đâu thì đi. Hãy nghĩ cấp dưới của mình là đồng đội sẽ hỗ trợ mình làm 1 điều to lớn nào đó và mình là người chịu trách nhiệm dẫn dắt tất cả đến đích 1 cách đẹp nhất. 
Sếp cũng là người và lính cũng là người. Cả 2 chỉ khác nhau ở 1 điểm duy nhất đó là phạm vi trách nhiệm mà thôi.
Mang câu hỏi làm sao làm việc với Tech hiệu quả lên IT Leader Community, Nguyễn Hoàng, một cựu Systems Architect của Xerox Corp. chia sẻ
Phân định rõ chức năng (ngay cả trên văn bản để khi cần có thể dựa vào đó để bàn bạc, đánh giá hay khiếu nại). Nếu tình hình chưa sáng tỏ, các vướng mắc lâu nay tồn đọng, thì nên có một cuộc giao lưu cởi mở. Kết quả có thể là một thứ "hợp đồng hợp tác" (nghiêm túc nhưng chữ nghĩa nhẹ nhàng, thoải mái thì vui hơn). Đằng sau đó là tôn trọng chuyên môn và chức năng của nhau, một thứ "tương kính" (mutual respect) là rất cần. 
Qui định về giao việc, nhận việc càng minh bạch, qui củ càng tốt. Thí dụ: một loại "request for services" để cho việc yêu cầu nghiêm túc và rành mạch. Một trong các trở ngại là cái tâm thức người Mĩ gọi là: "them and us", nên cố gắng tạo ra cái văn hóa "một công việc khi đã đồng ý thực hiện đó là công việc chung" (we are in it together). Văn hóa đó và thái đô ứng xử phù hợp, sẽ giúp hạ thấp các rào cản trong quan hệ, trong nhận chịu trách nhiệm, trong chia sẻ thành bại. 
Lãnh đạo các cấp cần quan tâm khả năng và nỗ lực trao đổi, thảo luận giữa các nhóm. Kĩ năng nói và nghe, biết nói và biêt nghe sẽ giúp khai thông nhiều thứ. Đôi khi vì không thật sự hiểu nhau mà đâm ra rắc rối. 
Qui trình giải quyết khi có vấn đề cũng giúp tránh các va chạm cá nhân (nhưng có khi còn làm căng hơn :)): qui trình "leo thang" (escalation) theo các cấp quản lí khi vấn đề không giải quyết được ở cấp dưới.
Túm lại, hành xử một cách chuyên nghiệp, có qui củ mà không bỏ qua nhân tính là một nghệ thuật. 
Anh cũng giải thích thêm
Cứ mỗi lần mình phải nhắc đến qui trình, đến các "forms", các "request", rồi "approvals"... là mình ngại kinh khủng lắm, vì nếu không làm đúng, chỉ hình thức thì mấy thứ đó chỉ làm tăng cái chất quan liêu bàn giấy thêm. Hậu quả là người trong cuộc sẽ chán ngán chúng thêm. Lợi bất cập hại.
Thế nhưng quan tâm và làm đúng, chúng sẽ giúp công việc giải quyết được, bằng không thì ít gì chúng sẽ giúp làm rõ các lỗ hổng trong qui trình quản lí.
Anh Hải Phạm chia sẻ nếu gặp trường hợp này : "Điểm mấu chốt ở đây anh thấy mình cần cho tầng cao của mình biết rõ đang gặp khó khăn và không thể hoàn tất công việc nếu nó không được giải quyết. Tầng cao quan tâm vấn đề hiệu quả hệ thống và luôn muốn quản lý cấp trung hiệu quả thì họ sẽ ảnh hưởng đến cấp tech ngang với em. Khi đó trách nhiệm sẽ về tech leader. Ít nhất tech sẽ điều chỉnh lại cư xử cho hợp với trách nhiệm. Chuyện giao tiếp thoải mới một phần nhờ vào cách tổ chức và mối liên kết các bộ phận và ràng buộc lẫn nhau. Mất ràng buộc & liên kết từ một phía rất khó thay đổi."

Nhưng có lẽ với người Việt Nam, có lẽ lý do là "định hướng lớn và các "mũi tấn công" chưa đồng nhất với nhau. Từ đó dẫn đến độ ưu tiên cũng khác nhau" nên tốt nhất là "thử cách làm rủ rê tầng cao hơn mình và tầng tech ngang cấp với mình ăn trưa tìm cách gỡ" là một lời khuyên khả thi từ anh Hải Phạm.

Cách làm việc tại Yahoo
Tại Yahoo, khi sản phẩm hoàn thiện và phát hành, nhóm lập trình cho dự án đó sẽ được sang các dự án khác. Vì thế, cho dù website đó có thân thiện với SEO hay không, nó vẫn ở tình trạng đó cho tới khi được thay thế bằng một phiên bản mới hơn.  Thay vì kiểm tra lại các sản phẩm hiện tại và tối ưu các phần SEO (audit-and-retool), họ kết hợp với đội ngũ làm sản phẩm trong suốt quá trình thiết kế và xây dựng.

Quy trình phát triển SEO tại Yahoo
Họ sẽ tham gia vào giai đoạn đầu tiên và cuối cùng của phát triển sản phẩm. Bí quyết của họ là ưu tiên một số lượng nhỏ các công việc quan trọng - ít nhưng chất - mà họ biết rằng sẽ mang lại sự khác biệt. Bạn hãy để ý trong hình trên để thấy từng bước từng bước họ tối ưu sản phẩm.

Yahoo có quy trình SEO rất khác so với Project Lana. Webtretho là sản phẩm đã có hơn 10 năm, dựa trên nền tảng là forum vBulletin. Mặc dù có những lợi thế nhất định về đội ngũ kỹ thuật nhưng không thể một sớm một chiều thay thế bằng một nền tảng khác hoàn toàn khác hẳn. Vì thế, cách tiếp cận audit-and-retool lại là cách phù hợp với tình hình hơn cả.

The Business Development Manager

Nếu bạn phối hợp được với bộ phận kinh doanh, những người có quan hệ sâu rộng với nhiều thương hiệu lớn, bạn sẽ có được những liên kết từ các website khủng mà không một hoạt động SEO thuần túy nào sánh được. Một giám đốc kinh doanh có thể giúp bạn làm link building hiệu quả bằng 10 bạn làm SEO.

Phối hợp với họ, cung cấp thông tin vì sao nên liên kết với các website khác, bạn sẽ có sức mạnh từ công ty chứ không chỉ là bộ phận SEO của mình.

Một phần cực kỳ quan trọng trong SEO nhưng không nằm trong các bộ phận nói trên là content. Với trường hợp của Project Lana thì đây là công việc liên qua tới rất nhiều bộ phận khác nhau, từ Writer đến Social Media, PR.

Content
Trong lần cập nhật mới nhất của mình, Google đã cho chúng ta biết : "In general, webmasters can improve the rank of their sites by creating high-quality sites that users will want to use and share". Với một website như Webtretho, nội dung đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong việc đáp ứng được nhu cầu của người sử dụng.

Khi tôi viết trong bài trước đây: "Làm việc với doanh nghiệp enterprise sẽ là một câu chuyện khác hẳn. Bạn sẽ thừa hưởng một tài sản lớn từ việc đầu tư vào viết nội dung chất lượng, thông tin nghiên cứu thị trường, dữ liệu về ngành.. từ nhiều năm trước. Vấn đề cần bạn giải quyết là sử dụng tài sản đang có một cách hiệu quả" chỉ nói lên một phần vấn đề.

Webtretho có một tài sản khổng lồ về nội dung do người dùng đóng góp. Đây chính là vấn đề tôi gặp phải! Cái gì quá cũng không tốt, rượu ngon đến mấy mà uống mãi cũng say. Hãy tìm chủ đề "mang thai tháng đầu" trên Webtretho, bạn sẽ thấy 439.000 kết quả liên quan.

Cùng một chủ đề, có rất nhiều lời giải 
Trong số hơn 439k kết quả này có rất nhiều thông tin bị nhiễu, những trao đổi không đáp ứng được nhu cầu tức thời của người tìm kiếm vì sự đa dạng do nội dung người dùng đóng góp.

Làm thế nào để đọc hết các nội dung đó? Làm thế nào để chọn được nội dung nào quan trọng cần đọc trước, nội dung nào có thể đọc sau? Làm thế nào để bỏ qua các trao đổi không có thông tin? Câu trả lời sẽ không dễ dàng chút nào.

Làm thế nào để thực hiện SEO thành công cho doanh nghiệp lớn

Robin Aguilar Francis -  Senior Manager, Search & Social cho Autodesk - cho biết thách thức lớn nhất để thành công trong công việc:
Sẽ không có ai cho bạn biết rằng phần công việc lớn nhất của bạn là đào tạo mọi người, từ trên xuống dưới bạn làm cái gì, tại sao nó quan trọng và làm sao để các bộ phận khác có thể tự làm cho chính họ. Tôi đã nghĩ rằng tất cả những gì bạn cần làm là thuyết phục từ cấp cao nhất.  Kinh nghiệm cho tôi thấy bạn cần phải cho tất cả mọi người trong toàn bộ tổ chức có mong muốn học hỏi cho chính họ. SEO là công việc của tất cả mọi người.
Bài viết của Rick DeJarnette, SEO tại MSN.com sẽ là một trích dẫn rất ý nghĩa cho bài viết: "Để thực hiện SEO thành công cho doanh nghiệp lớn, bạn cần rất nhiều thứ. Bạn cần sự thông minh, thông thạo trong ngành, sẵn sàng học hỏi và tháo vát để có được những thông tin về kỹ thuật tốt nhất (những thứ thường xuyên thay đổi theo thời gian). 

Bạn cần phải sẵn sàng làm việc với nhiều người để hoàn thành nhiệm vụ. Cho họ thấy bạn tôn trọng học (cho dù vài người không được như thế), cung cấp thông tin và công cụ họ cần để thành công, và khi thành công nên cho họ và sếp của họ biết rằng những việc họ đã đóng góp và có ý nghĩa thế nào."

Cuộc đua chỉ mới bắt đầu
Khi nhìn lại các bạn cùng ngành, những chiến binh có nhiều năm chuẩn bị thì có lẽ cuộc đua của tôi chỉ mới bắt đầu. Dưới đây là thống kê số lượng backlink của các bạn trong ngành, họ đã phát triển trong 2-3 năm liên tục với tốc độ đáng nể. 



Hầu hết chúng ta đều học được rằng: bạn chỉ cần tập trung vào 20% công việc, bạn sẽ đạt được 80% hiệu quả. Đó chính là quy luật Pareto huyền thoại, hay thường gọi là 20/80. Chúng ta có thể suy luận: hãy tìm ra 20% công việc ảnh hưởng 80% kết quả SEO.

Áp dụng quy luật này vào cuộc sống, chúng ta chỉ làm 20% các task quan trọng nhất để đạt được 80% thành quả.  Done better than perfect.

Theo tôi, suy nghĩ đó là chưa chính xác trong trường hợp này. Tôi sẽ giải thích bằng một quy luật khác gọi là quy luật 10.000 giờ tương đương với 5 năm làm việc. Quy luật này nói rằng, bạn phải mất tối thiểu là 10k giờ để trở thành chuyên gia trong một lĩnh vực nào đó. 

Điều này có thể hiểu như thế nào? Ai đã đạt 10k giờ làm việc SEO mới có đủ khả năng trở thành expert. Josh Kaufman trong video dưới đây cho biết chỉ cần 20 giờ để cải thiện và làm tốt một việc, nhưng mất tới 10 nghìn giờ để trở thành người "có số má" trong những ngành chuyên biệt.



Có gì khác nhau giữa một bạn làm SEO nghiên cứu trong 20 giờ so với 10k giờ? Khác biệt có lẽ là rất nhỏ. Đây là hình ảnh Josh Kaufman cho chúng ta thấy sự khác biệt đó:


Hầu hết các bạn làm SEO đều biết một số điều cơ bản giống nhau: cần tối ưu title, description, url, h1..  Ngoài các điểm cơ bản rất giống nhau đó, sẽ có những chi tiết nhỏ hơn nữa, chi tiết hơn nữa.

Nhưng liệu nó có cần thiết phải làm không, khi kết quả chỉ có thêm một sự khác biệt nhỏ? Sự khác biệt rất nhỏ đó sẽ giúp một ca sĩ trở thành những ca sĩ hàng đầu hay hacker đầu tiên tìm ra lỗi bảo mật nghiêm trọng chứ không phải đám đông còn lại. Người ta luôn giống nhau ở những điều lớn lao, họ chỉ khác nhau ở chi tiết.


Tại Olympic London 2012, Usain Bolt - vận động viên người Jamaica đã có một buổi chiều thi đấu vô cùng xuất sắc đưa anh trở thành huyền thoại trong làng điền kinh thế giới vì anh đã chạy nhanh hơn người kế tiếp 0.12 giây. Anh kết thúc 100m chạy với chỉ 9.63 giây so với  Yohan Blake mất  9.75 giây.


Trong cuộc đua marathon lên top của Google, chỉ kém hơn một chút bạn sẽ phải ở lại phía sau. Số 2 không bao giờ là Số 1. 

Hãy luôn hoàn thiện và tiến về phía trước!

Thứ Tư, 25 tháng 9, 2013

(not provided) Khám phá bí mật với 2 bước đơn giản

Bà con xôn xao vì sắp tới report về keywords từ Search có thể chuyển thành 100% (not provided), nghĩa là mình sẽ không biết từ khoá nào mang lại traffic cho mình từ giao diện của Google Analytics.

Chia sẻ với bạn một mẹo nhỏ để có thêm thông tin khi gặp tình huống này.

Bước 1. Đăng nhập Google Analytics
Bước 2. Bấm vào link dưới đây
https://www.google.com/analytics/web/template?uid=lkvwAvJoSpm5EXy6YuRylA

Khi bấm liên kết này sẽ có thông báo như sau, bạn chọn giao diện, tài khoản muốn xem.
Custom Report cho trường hợp (not provided)


Bạn sẽ có một Report theo từng URL, giúp bạn biết những trang có traffic từ (not provided) có traffic như thế nào, cũng như nhiều thông tin khác như hình dưới đây

Kết quả sau khi cài đặt SEO WTT : (not provided) Analysis 

Mỗi khi bạn muốn xem, bạn bấm vào phần Custom report, chọn SEO WTT : (not provided) Analysis để xem.

Chúc bạn thành công!

Thứ Tư, 18 tháng 9, 2013

Mã Vân bàn về tuyển dụng và dùng người

"Người dại nói chuyện mồm, người thông minh nói chuyện bằng đầu, người trí tuệ nói chuyện bằng trái tim" - Mã Vân

Một số thành viên trong đội ngũ lãnh đạo của Alibaba

Quan điểm của Mã Vân về nhân tài
Trong thế kỷ 21, điều gì là quan trọng nhất? Tôi cho rằng chính là nhân tài. Đối với Alibaba, quyền và tiền không thể đem ra so sánh với nhân tài. 
Trong Thời Đại Công Nghiệp, tài sản vật chất như máy móc, nhà máy.. quyết định khả năng cạnh tranh của một công ty. Trong "Kỷ Nguyên Kiến Thức" như hiện nay, nguồn vốn tri thức là những gì xác định lợi thế cạnh tranh. Nguồn vốn này có được từ kiến thức và kỹ năng mà lực lượng lao động của một công ty có được.

Muốn có ý tưởng mới, sáng tạo sản phẩm dịch vụ đều bắt nguồn từ kiến thức của nhân viên. Bất cứ khi nào nhân viên ra đi, công ty đều mất một phần kiến thức và kỹ năng cần thiết mà công ty đã vất vả và thường tốn kém lắm mới có được. Khi những nhân viên này chuyển sang cho một đối thủ cạnh tranh thì tổn thất càng tệ hơn.

Tại California, gần như không thể ngăn chặn một nhân viên quan trọng chuyển sang làm việc cho công ty đối thủ. Pháp luật ủng hộ người lao động kiếm sống và thường sẽ không cho phép công ty cũ ngăn chặn nhân viên làm việc cho một đối thủ. Câu nói trong film "3 idiots" là một ý kiến tuyệt vời cho trường hợp này: "Hãy theo đuổi sự ưu tú. Thành công sẽ theo đuổi bạn!"

Mã Vân bàn về tuyển dụng và dùng người
Năm 1996, Thiệu Diệc Ba trở về nước sau khi tốt nghiệp Harvard. Ông sáng lập Yiqu (www.eachnet.com) với hy vọng trở thành eBay Trung Quốc. Ít lâu sau, công ty sụp đổ và bị eBay mua lại năm 2003.  Ông nói :" Nếu để tôi làm lại eachnet.com, nhất định tôi sẽ tìm một người hiểu về công nghệ." 

Một sự nghiệp lớn không thể chỉ do một người tạo lập nên. Lập nghiệp vô cùng gian khổ, nên khi lựa chọn cộng sự phải hết sức thận trọng.

Cùng năm 1996, Alibaba được thành lập nhưng vị trí hiện tại thì hoàn toàn khác hẳn. Những người lập nghiệp có chung mơ ước đã cùng Mã Vân thúc đẩy Alibaba không ngừng phát triển và lớn mạnh.
Họ đã cùng tôi đến Bắc Kinh. 14 tháng đầu, chúng tôi làm việc xuất sắc nhưng đến tháng 15, chúng tôi bất đồng ý kiến. Tôi thực sự thất vọng và quyết định về nhà.. Ban đầu họ rất kinh ngạc. Tôi cho họ 3 quyền lựa chọn: một là, nếu họ muốn đến làm việc tại Yahoo, tôi sẽ giới thiệu, Yahoo nhất định sẽ nhận, hơn nữa mức lương sẽ rất cao; hai là, tôi giới thiệu đến làm ở Xinlang và Sohu, mức lương cũng sẽ rất cao; ba là, trở về cùng tôi và mỗi người chỉ được chia 100 Nhân Dân Tệ, các anh tự thuê nhà nhưng chỗ ở chi được cách nhà tôi 5 phút đi đường và phải làm việc ở nhà tôi. Tôi cho các anh 3 ngày để suy nghĩ. Các anh tự quyết định lấy. Họ đã ra đi, nhưng ba phút sau quay lại và nói với tôi rằng: Mã Vân, chúng ta cùng trở về.
Trong lúc khó khăn, họ đã không rời bỏ Mã Vân, trở thành chỗ dựa vững chắc nhất cho ông trên con đường lập nghiệp. Khi nói về họ, Ma Yun đều tự hào, tình cảm chứa đựng trong từng câu nói: "Khi khó khăn, tôi luôn gặp được người tốt. Tất cả những điều này đều dựa vào quan hệ đối xử giữa người với người, vào tình bạn, vào quan hệ với cộng sự." 

Khi nhận giải "Giải tập thể xuất sắc nhất 2007", Mã Vân xúc động nói : "Alibaba có thể không có Mã Vân, nhưng không thể không có đội ngũ này."

Trong cuộc thi "Chiến thắng ở Trung Quốc", Mã Vân nói với thí sinh : "Sự khác biệt giữa người lãnh đạo và giám đốc ở chỗ, nhà lãnh đạo xuất sắc rất giỏi trong việc nhìn ra điểm mạnh của người khác, giám đốc luôn nhìn thấy điểm yếu của người khác, luôn phải tin rằng những người xung quanh bạn thông minh hơn bạn. Một người tin rằng người khác thông minh hơn mình, đó mới thật sự là người có trí tuệ, nếu như tin rằng mình thông minh hơn người khác, rắc rối sẽ đến."

Chỉ cần những người bình thường
Quan điểm của Mã Vân là khi lập nghiệp, không nên tìm những người quá xuất sắc, những người thành công làm cùng nhau, nhất là ở độ tuổi  35-40 vì họ đã có tiền và thành công. Những người từng thành công lập nghiệp cùng nhau rất khó. Thời kỳ đầu lập nghiệp nên tìm một nhóm những người chưa thành công, khao khát thành công và có tinh thần đoàn kết. Đợi khi đã có một sự nghiệp nhất định, lúc đó hãy mời một số nhân tài. Lập nghiệp phải tìm người thích hợp nhất, không nhất thiết phải tìm người thành công nhất.

Sau khi được Goldman Sachs đầu tư, Mã Vân lập tức chiêu mộ rất nhiều nhân tài từ Hồng Kông và Mỹ. Trong số 12 thành viên của ban lãnh đạo cao cấp đều từ nước ngoài về, trừ Mã Vân. Mấy năm tiếp theo, Alibaba tuyển được nhiều MBA hơn, có cả MBA của Harvard, Stanford nhưng 95% số đó bị Mã Vân sa thải.
Tại sao có đến 95% người bị tôi sa thải? Chắc chắn là họ mắc sai lầm. Bởi vì những MBA này mới vào đã đòi mức lương thấp nhất là 100 nghìn Nhân dân tệ và bao giờ cũng nói đến chuyện chiến lược. Mỗi lần nghe các chuyên gia và các MBA này nói chuyện, bạn cảm thấy tràn đầy nhiệt huyết nhưng không biết bắt đầu thực hiện từ đâu.
Mã Vân đánh giá các MBA này :"Những lễ nghi cơ bản, tinh thần làm việc chuyên nghiệp, tinh thần yêu nghề trong tình trạng báo động". Mã Vân chưa từng phủ nhận trình độ của họ, nhưng vấn đề ở chỗ bảng điểu khiển máy bay liệu có phù hợp với máy kéo? Những nhân tài phù hợp với nhu cầu doanh nghiệp mới là nhân tài thực sự.

Mã Vân quan niệm những người làm việc ở Alibaba phải là những người có ước mơ, coi công việc là thứ cần đào sâu học hỏi. Sau khi vào Alibaba, bắt buộc bạn phải hòa nhập vào văn hóa cũng như cấp nhận lý tưởng của công ty. Nếu nhân viên không thể hòa nhập, bên trong doanh nghiệp sẽ hình thành mâu thuẫn không thể hòa giải. Tuy mỗi người có ưu thế của riêng mình, nhưng nếu không cùng chí hướng sẽ làm yếu đi sức mạnh của doanh nghiệp.

Ông thảo luận với Tôn Chính Nghĩa, Tổng giám đốc Softbank về lựa chọn giữa giải pháp hàng đầu và trình độ thực hiện hạng 3 và ý tưởng hạng 3 và trình độ thực hiện hạng nhất, cái nào quan trọng hơn? Cả 2 có cùng một đáp án giống nhau: "Ý tưởng hạng ba cộng với trình độ hạng nhất".

Lý do là trong thời đại internet, mọi thứ đều thông tin hóa và khó dự đoán, Alibaba không lên kế hoạch trước mà luôn làm theo khẩu hiệu :"bây giờ, lập tức, ngay". Sự thành công của Alibaba là nhờ việc thực thi hiệu quả cao từ đội ngũ của mình. Mã Vân từng gọi Alibaba là "Một đội quân thực thi mệnh lệnh nhưng không có ý tưởng". Trong nhiều trường hợp khác nhau, ông đã khẳng định rằng, đôi khi thực thi một quyết định sai lầm còn tốt hơn nhiều so với chần chừ không quyết hoặc không có quyết định. Bởi vì, trong quá trình thực thi, bạn sẽ có thời gian và cơ hội để phát hiện và sửa chữa sai lầm.

Một người thực thi có năng lực có thể bù đắp được những phương án chưa hoàn thiện, nhưng một phương án hoàn thiện cũng có thể chết do quá trình thực thi không hiệu quả. Từ góc độ này, khả năng thực thi chính là mấu chốt của sự thành bại doanh nghiệp.

Chó hoang và thỏ trắng
Alibaba chia tất cả các nhân viên của công ty thành 3 nhóm: nhóm những nhân có thành tích trong công việc nhưng không có tinh thần hợp tác tập thể được gọi là "chó hoang"; những người ba phải và không có thành tích gọi là "thỏ trắng", còn người vừa có thành tích vừa có tinh thần tập thể gọi là "chó săn".
Nội dung sát hạch thường ngày của chúng tôi đối với những nhân viên kinh doanh như sau: thành tích trong công việc tốt, doanh thu bán hàng mỗi năm rất cao nhưng giá trị quan kém, về cơ bản không coi trọng tinh thần tập thể và dịch vụ chất lượng, những người như vậy chúng tôi gọi là "chó hoang", cần phải tiêu diệt!
Còn những người có giá trị quan tốt, luôn nhiệt tình, lương thiện và hữu hảo, nhưng thành tích trong công việc lại quá kém, chúng tôi gọi họ là "thỏ trắng", cũng phải tiêu diệt.
Alibaba chỉ cần những chú "chó săn"! Có người hỏi vì sao phải đào thải "thỏ trắng", Mã Vân đã trả lời
Đó là điều đương nhiên. Những nhân viên có thành tích tốt trong công việc và giá trị quan tốt mới là người chúng tôi cần, vì thế, tất cả mọi người đều phải hướng đến tiêu chuẩn đó.
Những người không thể đảm nhận công việc - thỏ trắng, là một sự lãng phí với công ty. Do vậy, Alibaba thực hiện nguyên tắc sử dụng nhân viên: xuất sắc giữ lại, kém bị đào thảo để khơi dậy tính tích cực của họ một cách hiệu quả, làm cho doanh nghiệp luôn ở trạng thái tích cực cầu tiến, khắc phục vấn nạn người nhiều việc ít, từ đó nâng cao hiệu suất công việc và hiệu quả các bộ phận.
Nửa năm một lần, công ty chúng tôi tiến hành bình chọn nhân viên. Nếu kết quả bình chọn cho thấy bạn ở vị trí cuối cùng, dù bạn rất cố gắng và cũng rất xuất sắc trong công việc, bạn vẫn phải ra đi. Giữa 2 người và 200 người, tôi chỉ có thể tàn nhẫn với 2 người.
Thời kỳ ảm đạm - bong bóng dotcom
Vào năm  2001, bong bóng mạng vỡ tan. Các công ty internet Trung Quốc trở thành một quần thể bị các nhà đầu tư nước ngoài xa lánh. Năm 2002, kinh tế mạng rơi vào thời kỳ ảm đạm nhất. Các doanh nghiệp Internet của Bắc Kinh giống như chiếc thang máy trên thiên đàng từ từ rơi xuống địa ngục, dường như không có một anh hùng nào dủ khả năng thoát khoải vòng xoáy đó.

"Vào thời điểm ảm đạm nhất của mùa đông lạnh giá năm 2000, Mã Vân đã nói :"dù chúng ta quỳ để sống, chỉ cần sống được 1 ngày, chúng ta sẽ chiến thắng" -  Đới San, Phó tổng Alibaba nhớ lại. Từ lúc này, Alibaba "quay trở về với nghiệp vụ chính B2B, trở về với gốc rễ, trở về với Trung Quốc. Do đó, nói theo cách của Mã Vân, khi người khác lạnh nhất, chúng ta đóng của lại để làm tốt sản phẩm của mình, đợi khi mùa xuân đến, chúng ta sẽ có thu hoạch."

Lúc này, khi thị trường Việt Nam bị thống trị bởi một tay chơi có quá nhiều tiền như Rocket Internet - cũng như khả năng chịu lỗ để có tốc độ tăng trưởng và chiếm lĩnh thị phần, nhiều doanh nghiệp TMDT Việt Nam lỗ liên tục, chỉ có một số ít xài tiền kỹ và cẩn thận như Tiki, Hotdeal (nghe đồn vậy) mới trụ được, các doanh nghiệp khác nên làm gì? Họ có nên đóng cửa lại để làm sản phẩm cho thực sự tốt, hay vội vã startup, vội vã launching, vội vã đóng cửa sau khi đốt hết vốn liếng của mình lẫn nhà đầu tư?

"Trong 2,3 năm nay, ai có thể nuôi nổi một đội quân chứng tỏ người đó rất cừ. Ở Mỹ, muốn nuôi 300 người là một việc rất khó khăn, không kiếm được tiền, công ty sẽ nhanh chóng phá sản. Tiêu tiền quá nhiều, chưa tính đến chi phí quảng cáo, chỉ riêng các khoản chi hàng tháng cũng đủ để bạn kiệt quệ. Ở châu Âu, Hồng Kông cũng vậy. Chỉ có ở Trung Quốc đại lục, chỉ có ở Hàng Châu mới có thể tập trung một quân số 300 người như vậy."

Sau 3 năm, Mã Vân có trong tay 300 chiến sĩ với tuổi đời bình quân 30, mỗi người đều có 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực internet. Đội quân này rất khó tìm được trên thế giới. Chủ nghĩa lý tưởng của Mã Vân vẫn chưa kéo ông rời xa mặt đất, trong thời điểm quan trọng nhất, đôi chận ông vẫn chạm tới mặt đất, vì vậy Alibaba mới có được sự phát triển như ngày nay.
Thời điểm tuyển dụng khó khăn nhất là 2001, khi Internet rơi vào thời kỳ ảm đạm, thứ nhất chúng tôi chưa có tên tuổi, thứ hai tiền vốn được sử dụng rất hạn hẹp, toàn bộ thị trường lúc đó khá tiêu điều, mọi người nghe đến Ineternet là bỏ chạy. Khi đó có nhiều người đã đến và đi. Tôi nhớ mình đã nói với một chàng trai mới vào công ty rằng, hy vọng vào thời điểm khó khăn nhất, cậu sẽ kiên trì và không rời bỏ chúng tôi. Cậu thanh niên này đã hứa với tôi sẽ không ra đi trong vòng 5 năm. Trong 5 năm đó, những người cùng đến với cậu đều đã bỏ đi hết, giữa lúc cậu sắp nản lòng, tôi nhắc cậu nhớ lại những gì đã nói. Hiện nay, cậu ấy vẫn tiếp tục làm việc ở công ty, và rất thành công cả về phong cách làm việc lẫn tài sản có được.
18 người lập nghiệp từ buổi đầu đến nay vẫn không thiếu một ai. Các công ty khác trả lương cao gấp 4 lần, họ vẫn không động lòng. Mã Vân còn đùa với họi :"Các anh em, theo tôi mức lương gấp 4 lần nên quên đi, nhưng mức lương gấp 6 lần thì nên xem xét".

Khi Alibaba thành công, họ có đủ tài chính và điều kiện để đãi ngộ nhân tài, nhưng ở thời gian bắt đầu, làm thế nào để 18 người lập nghiệp đó vẫn theo mình, trải qua một thời gian dài ảm đạm thực sự là một thách thức. Bạn có một ý tưởng hay, sau khi phân tích bạn tin rằng mình có thể làm startup, thành công, kiếm được nhiều tiền nhưng ngay lúc đó bạn lại không có đủ tiền. Làm thế nào để thuyết phục người khác cùng bạn làm điều đó, góp tiền, góp sức cùng làm? Bạn cũng có thể làm theo cách nghĩ ngây thơ nhất: gọi vốn với một ý tưởng đẹp.

Tất cả các mục tiêu này ban đầu có vẻ không khả thi nhưng nhờ năng lực thực thi siêu phàm của đội quân Mã Vân mà cuối cùng trở thành hiện thực. Trình độ học vấn của đội ngũ ngày so với các công ty Internet khác không phải là cao nhất, nhưng năng lực thực thi của họ chắc chắn là mạnh nhất. Về điểm này, Alibaba đã bỏ xa các đối tủ cạnh tranh khác.

Kẻ ngoại đạo cũng có thể lãnh đạo người trong nghề
Nhiều người cho rằng, thành lập một công ty Internet, chắc chắc trình độ của Mã Vân rất cao. Nhưng trên thực tế, ông hoàn toàn ngoại đạo. Tính đến thời điểm quyển sách "Mã Vân" được viết, ông chỉ biết gửi và nhận email.

Ông cho biết
Kẻ ngoại đạo cũng có thể lãnh đạo người trong nghề, quan trọng là phải biết tôn trọng họ. Đây là điểm rất quan trọng mà tôi đúc kết được. Điều thứ 2 bạn có thể mời những người ưu tú nhất trước. Ví dụ, bạn không biết về công nghệ, bạn có thể mời chuyên gia kỹ thuật xuất sắc nhất; bạn không hiểu về tài chính, bạn có thể mời chuyên gia về tài chính giỏi nhất; bạn không hiểu về quản lý, có thể mời người quản lý giỏi nhất. Vì không hiểu, nên tôi không thể tranh luận với họ, anh ta làm về kỹ thuật, đương nhiên tôi tôn trọng anh ta.. chỉ cần bạn có một tấm lòng, có tầm nhìn, bạn có thể làm được điều này, do đó, chúng tôi không bao giờ mâu thuẫn, các nhân viên kỹ thuật cũng sẽ không xung đột với tôi.
Tuy là người ngoại đạo, nhưng Mã Vân lại có tài quản lý và đây chính là nguyên nhân quan trọng khiến họ có thể lãnh đạo người trong nghề. Hơn nữa, do không biết chuyên môn nên người ngoại đạo luôn có một tầm nhìn thoáng và khách quan. Ông cho rằng đa số khách hàng đều giống ông nên yêu cầu phần mềm được thiết kế bắt buộc phải đơn giản và tất cả phải được ông kiểm tra.

Ở một số ngành đặc thù như ngành Search hay quảng cáo mà tiêu biểu là các agency, theo quan sát của riêng tôi, thì đều được lãnh đạo bởi những người giỏi chuyên môn chứ không chỉ đơn thuần là năng lực lãnh đạo. Moz, Search Engine Land được lãnh đạo bởi những huyền thoại trong ngành, nơi mà không ai nghi ngờ khả năng của Rand Fishkin hay Danny Sullivan. 

Mã Vân nhận định "quan trọng là phải biết tôn trọng họ", nhưng ở vai trò quản lý nhiều lãnh đạo vẫn thiếu năng lực lãnh đạo. Cựu CEO của Vietnamworks từng nói một cách công khai khi gặp các nhân viên : "Ở Vietnamworks, tôi không làm kế toán, tôi không làm marketing, tôi không làm sales" nhưng ông biết cách để mọi người làm vui vẻ, hào hứng làm cho mình. Không những vậy, ông còn biết cách để động viên họ làm được 200% khả năng của họ. Khi chỉ coi nhân viên như công cụ, "xài họ" một cách thiếu tôn trọng, ai sẽ cống hiến hết mình cho công ty?

Quan điểm của bạn về tuyển dụng và dùng người ra sao? Bạn có cho rằng các nhận định trong bài viết này là đúng?

Thứ Năm, 29 tháng 8, 2013

Remarketing & Ứng dụng trong Thương Mại Điện Tử tại Việt Nam

Remarketing thu hút sự chú ý của các bạn làm digital marketing tại Việt Nam, nhưng ngoài các tài liệu chung chung từ Google thì những chia sẻ từ các bạn đã ứng dụng remarketing tại Việt Nam: làm thế nào cho hiệu quả, nó có thực sự tốt thì hầu như không có.

Một silde về Remarketing cho thấy mức độ hiệu quả 

Với kinh nghiệm ứng dụng remarketing cho các website Thương Mại Điện Tử, mình chia sẻ thông tin để các bạn có thêm dữ liệu và hiểu hơn về cách ứng dụng và mức độ hiệu quả của remarketing trong thương mại điện tử.

Slide bên dưới là bản rút gọn cho phần present của mình tại Offline về chủ đề này tại Sài Gòn, sau khi lọc bớt các dữ liệu nhạy cảm.




Trong offline về chủ đề này, Thuận Ngô (DNA) có đặt câu hỏi: với các số liệu mà mình trình bày thấy rõ được hiệu quả của remarketing với mục tiêu tăng sales, nhưng với branding thì có giúp ích gì không?

Câu trả lời là : hoàn toàn có thể. Với remarketing, mình sẽ chạy display như một dạng nâng cao: có thể phân loại người dùng, chứ không đơn giản là placement như thông thường. Đặc biệt nếu muốn engage người dùng, tăng brand loyaty thì Remarketing với số lượng ngày tối đa là 540 ngày sẽ mang lại một sức mạnh rất lớn để truyền tải các thông điệp của brand và tăng frequency. Khi tăng được chỉ số frequency tức là tăng khả năng expose, mức độ awareness sẽ tốt hơn, người dùng sẽ recognize và recall về brand.

Chúc các bạn ứng dụng thành công!

Update Nov 6, 2013

Khả năng tiếp cận hàng tháng: 15-20 triệu người dùng internet, 1-1,5 tỉ lượt banner xuất hiện.

Một số hướng dẫn để các bạn dễ bắt đầu
  1. Cài đặt Remarketing code : https://support.google.com/adwords/answer/2476688
  2. Tạo các list remarketing : https://support.google.com/adwords/answer/2454064?hl=en&ref_topic=3122877
  3. Tạo campaign Remarketing trong Adwords : https://support.google.com/adwords/answer/3210317?hl=en&ref_topic=3122877
  4. Remarketing trên kết quả Search https://www.google.com/think/products/remarketing-lists-for-search-ads.html 
  5. Cách cài đặt Remarketing cho search : https://support.google.com/adwords/answer/2701222
  6. Các website có thể chạy Remarkting tại thị trường Việt Nam (export Nov 6): danh sách website
  7. Danh sách các sản phẩm bị hạn chế, hoặc cấm quảng cáo : Google có ghi rõ cho từng loại sản phẩm, ở đâu bị cấm, ở đâu bị hạn chế, chẳng hạn như tại Việt Nam cấm quảng cáo về dịch vụ tuyển cô dâu Việt Nam.
  8. Quy định về các vấn đề liên quan tới bản quyền, thương hiệu.
  9. Bonus: Best of PPC 2013: The Hottest Guides, Case Studies & Articles of the Year!




Thứ Ba, 27 tháng 8, 2013

Chúng ta học được gì từ Jack Ma Yun - Ông trùm Thương Mại Điện Tử Trung Quốc

Người được mệnh danh là "Cha đẻ của Internet Trung Quốc", Mã Vân (Jack Ma Yun) nói về chặng đường thành công của Alibaba có lẽ các bạn Startup nên ghi nhớ :"Kể từ ngày lập nghiệp, bạn cần chuẩn bị tâm lý: hàng ngày đều phải nghĩ đến việc 10 năm, 20 năm sau mình sẽ phải đối mặt với điều gì. Phải nhớ rằng những điều không may bạn gặp phải chỉ là một phần rất nhỏ trong vô vàn khó khăn của quá trình lập nghiệp".



"Hoài bão của bất kỳ người lập nghiệp nào trong ngày đầu tiên cũng là đẹp nhất, phải luôn tin vào trực giác của bạn.". "Kể từ ngày thành lập, Alibaba luôn bị hoài nghi. Trong suốt 8 năm qua, chúng tôi luôn bị chỉ trích, mọi người đều cho rằng việc chúng tôi đang làm là không thực tế." 

Cơ duyên đã giúp tôi mượn được quyển sách "Mã Vân" do Chu Phủ, tốt nghiệp MBA, người đã nghiên cứu tập đoàn Alibaba trong 3 năm viết. Đây là quyển sách đầu tiên tại Trung Quốc giải đáp tư tưởng quản lý và học thuyết kinh doanh của ông bằng việc chỉ ra hoàn chỉnh quy trình hoạt động và tư duy chiến lược của Ma Yun. Xin chia sẻ với các bạn những một số điểm thú vị từ quyển sách này.

Một số mốc thời gian
  • Năm 2002, Alibaba đưa ra chỉ số niềm tin.
  • 2003, khi mọi người đều cho rằng Alibaba sẽ phát triển mạnh B2B, họ bất ngờ giới thiệu www.taobao.com, khiêu chiến với ebay trong lĩnh vực C2C
  • 2005, Alibaba mua lại Yahoo Trung Quốc, bước chân vào lĩnh vực tìm kiếm 
  • 2007, thành lập công ty con thứ 5, Alisoft tiến vào lĩnh vực phần mềm thương mại
Một vài con số:
  • 2003: lợi nhuận cả năm là 100 triệu Nhân Dân Tệ (NDT)
  • 2004: lợi nhuận mỗi ngày là 1 triệu  (NDT)
  • 2005: mỗi ngày nộp 1 triệu tiền thuế  (NDT)
Quyết không bỏ cuộc
Tôi phát hiện có 3 ngả đường sẽ dẫn đến tương lai. Ngả đường thứ nhất và cũng là biện pháp kiếm lời tốt nhất là cung cấp dịch vụ tin nhắn, ngả đường thứ 2 là là nhanh chóng đầu tư vào game online, ngả đường thứ 3 là đầu tư vào thương mại điện tử. Nếu đầu tư vào dịch vụ tin nhắn, chúng tôi sẽ nhanh chóng kiếm được tiền. Vào những năm 2002 - 2003, dịch vụ tin nhắn là cứu tinh cho rất nhiều trang web của Internet Trung Quốc. Chỉ cần đầu tư vào dịch vụ này cũng kiếm đủ tiền, nhưng sau này tối phát hiện dịch vụ tin nhắn không thể cứu được kinh tế Trung Quốc, nếu có cũng chỉ được một thời gian.
Không làm game online vì nó liên quan tới giá trị của tôi. .. Vào một ngày, lãnh đạo của chúng ta bỗng nhiên tỉnh dậy và hỏi con cái chúng ta đang làm gì? Nếu đang chơi game, nhất định game sẽ bị hạn chế. Bởi vì game không thể thay đổi hiện trạng của Trung Quốc. Do đó, tôi tuyệt đối không kinh doanh game.
Chúng tôi vẫn kiên định đi theo thương mại điện tử, cho dù biết rằng không thể kiếm được tiền trong 3-4 năm nhưng sau  8-10 năm thì nhất định chúng tôi kinh doanh có lãi. Do vậy, tôi kiên trì đầu tư cho thương mại điện tử. Cho đến nay, chúng tôi thấy rằng chiến lược của mình lúc đó là đúng, trước bao cám dỗ và sức ép, chúng tôi vẫn không thay đổi.
Tại Việt Nam, chúng ta đang ở ngã đường nào trong 3 ngả đường dẫn đến tương lai? Các công ty ở ngả đường đầu tiên: dịch vụ tin nhắn vẫn đang sống rất ổn như nhận xét của Phan Thanh Giản ở bài trước.

Ngã đường thứ 2: Game đã mang lại cho VNG một vị thế không thể tốt hơn ở thị trường internet Việt Nam. Một tin tức được chia sẻ trên Facebook khiến tôi chú ý: Được đánh giá là một đại gia có tiếng tại VN trong lĩnh vực thanh toán, sở hữu hàng loạt thế mạnh về cổng thanh toán, tiềm lực tài chính mạnh, đội ngũ nhân sự làm thương hiệu tốt, VNPAY Online lần đầu tiên gia nhập phát hành Game.

Nguyễn Ánh Tuyết,  Tổng Giám đốc VNPAY Online 
Nguyễn Ánh Tuyết,  Tổng Giám đốc VNPAY Online nhận định "Đây là thời điểm tốt nhất để bắt đầu làm game online", nhưng có lẽ status của Trương Tố Linh nói lên được thực chất của vấn đề: "Một số trang giải trí & thanh toán online mình biết đã mở rộng sang làm game online. Cho dù có nói bức tranh to tát thế nào, thì chung quy lại cũng là cashflow. Các online biz hiện nay muốn có tiền nhanh thì không chạy khỏi game, groupon". 

Game vẫn là ngả đường kiếm được nhiều tiền tại Việt Nam ở thời điểm này. Tổng doanh thu của VNG năm 2012 doanh thu vượt hơn 2,000 tỷ (tăng 12%), ngành game Việt vào khoảng 5.000 tỷ đồng là một hình ảnh cụ thể.

Trong khi đó, theo báo cáo mới nhất từ VECITA, Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin Việt Nam cho thấy thương mại điện tử tại Việt Nam đã chạm ngưỡng 700 triệu USD (354 triệu USD đăng kí bởi VECITA) vào cuối năm 2012. Cũng với báo cáo này, VECITA dự đoán con số này sẽ chạm ngưỡng 1,3 tỉ USD trước 2015, một con số khiêm tốn hơn nhiều so với Game.

Năm 1999, Mã Vân vẫn để tóc dài và nói chuyện với 18 người khác khi mới thành lập tại nhà mình với giọng điệu đậm chất lý tưởng:
Từ bây giờ, chúng ta sẽ làm một việc lớn. B2B sẽ mang đến một cuộc cánh mạng cho mô hình dịch vụ Internet.
Bây giờ, các bạn đi tìm việc làm, mỗi tháng có thể nhận được mức lương 3k - 5k Nhân dân Tệ, nhưng ba năm nữa bạn vẫn phải đi tìm công việc với thu nhập như vậy. Còn hiện nay, mỗi tháng chúng ta chỉ lĩnh 500 Nhân dân Tệ, nhưng khi công ty chúng ta thành công, chúng ta sẽ không còn phải lo lắng về vấn đề kinh tế nữa. Mười năm lập nghiệp đã dạy cho tôi biết rằng, chúng ta quyết không thể theo đuổi những thứ thời thượng, không thể chạy theo trào lưu.
Một công ty rất dễ sai lầm trong hai trường hợp sau: Một là, khi có quá nhiều tiền, hai là khi đối diện với quá nhiều cơ hội. Một CEO nhìn thấy không chỉ cơ hội, bởi vì, cơ hội ở đâu cũng có mà nên nhìn thấy những khó khăn công ty sẽ gặp phải và phải tiêu diệt những khó khăn đó ngay từ trong trứng nước.
Tôi muốn nói với các bạn rằng, lập nghiệp, thành lập doanh nghiệp thực ra rất đơn giản. Điều quan trọng nhất là bạn phải biết mình muốn làm việc gì, muốn thay đổi điều gì, sau khi đã nghĩ kỹ, bạn phải luôn giữ vững quan điểm của mình.
Kể từ ngày lập nghiệp, ngày nào bạn cũng phải đối diện với khó khăn và thất bại, chứ không phải thành công. Thời khắc khó khăn nhất của tôi vẫn chưa tới nhưng nhất định sẽ có ngày đó. Chúng ta không thể trốn tránh khó khăn, không thể để người khác gánh trách nhiệm giúp mình. Kinh nghiệp 9 năm lập nghiệp cho thấy, với bất kỳ khó khăn nào, bạn đều phải đứng ra giải quyết. Hôm nay rất tàn khốc, ngày thứ 2 tàn khốc hơn, ngày thứ 3 rất tươi đẹp, nhưng phần lớn mọi người chết trong đêm thứ 2, nên ngày hôm nay mọi người không nên bỏ cuộc.

Năm 1999, khi internet ở thời kỳ khởi sắc, Alibaba đã làm gì?
Chúng tôi đóng cửa để chế tạo xe. Từ năm 1999 sau khi trở về Hàng Châu và bàn bạc, chúng tôi xác định, trong 6 tháng không chủ động tuyên truyền ra ngoài, chuyên tâm làm tốt trang web của mình.
Bởi Mã Vân tin rằng:
Internet là một đường chạy dài 3000m, nó sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống nhân loại trong 30 năm tới, nên bạn bắt đầu buộc phải chạy nhanh như thỏ, nhưng lại phải kiên nhẫn như rùa.
Bạn có thể đi bao xa? Mơ ước ban đầu rất quan trọng. Để xây dựng một công ty có bề dày trường tồn, Alibaba không chỉ nhìn vào lợi nhuận, họ phải nghiên cứu sức mạnh tổ chức trong thể chế, xây dựng văn hóa doanh nghiệp, chế độ tài chính và vận hành, tuyển chọn nhân viên và đào tạo thành một hệ thống toàn diện.
Alibaba phải là một công ty có bề dày 102 năm. Thành lập vào năm cuối cùng của thế kỷ 20, nếu tồn tại 102 năm thì Alibaba phải trải qua 3 thế kỷ và Alibaba chắc chắc là một trong những công ty vĩ đại nhất Trung Quốc. 
Thương mại điện tử
Mã Vân cho biết: "Phương hướng phát triển của Alibaba là "năm ngón Đạt Ma", đó chính là 5 hướng phát triển của Alibaba gồm hệ thống niềm tin, trị trường, tìm kiếm, phần mềm và thanh toán.
Thương mại điện tử là gì, trong hai năm nay, nó được nói đến như một điều kỳ diệu. [..] Internet không phải là một cái gì đó cao siêu, Internet chỉ là một công cụ, thương mại điện tử chính là một công cụ  
Thương mại điện tử chỉ là một công cụ, sau khi có được nó, bạn có thể tự giải quyết vấn đề của mình, đây mới là thương mại điện tử thật sự. Công cụ thương mại điện tử này không khác gì so với fax hay điện thoại,. [..] Do vậy, chúng ta không nên nhìn thương mại điện tử một cách thần bí.
Chúng ta sẽ tìm hiểu một số ngón Đạt Ma mà Mã Vân đề cập:

Tìm kiếm
Cùng với sự phát triển của thị trường, thông tin ngày càng nhiều hơn, nhưng khi có quá nhiều lựa chọn lại là nguyên nhân gây khó khăn cho khách hàng. Làm thế nào để tìm được thông tin thích hợp nhất với mình trong một biển thông tin đã trở thành một nhu cầu bức thiết của phần lớn khách hàng.

Hãy nhìn quanh bạn, với khối lượng thông tin khổng lồ như các website Chợ Điện Tử, Vật Giá, 5Giây, Rồng Bay, Én Bạc.., làm thế nào để chọn lựa sản phẩm phù hợp với bạn? Vấn đề luôn ở đó, cho dù nhận xét sau đây của Mã Vân đã hơn 7 năm nhưng vẫn còn nguyên giá trị. Trong hội nghị chiến lược về dịch vụ tìm kiếm vào tháng 3/2006, Mã Vân đã nhận xét : "Nếu không có sự giúp sức của dịch vụ tìm kiếm thông tin, có thể nói, thương mại điện tử của chúng tôi chưa thế hoàn thiện"


Chân dung Yahoo Trung Quốc
Mã Vân mô tả
Yahoo Trung Quốc đã tận dụng những nội dung của mình để gây ảnh hưởng đến thói quen và khuynh hướng tiêu dùng của khách hàng. Sau khi khách hàng có nhu cầu có thể giao dịch trên taobao.com, hơn nữa họ có thể tìm kiếm nguồn hàng của mình từ Alibaba. Tìm kiếm là con đường dẫn thẳng đến Taobao và Alibaba, còn Alipay lại là kênh thanh toán tất cả các giao dịch.
Ngoài ra, không chỉ là mua một sản phẩm
Mua lại Yahoo chủ yếu là xuất phát từ những ý tưởng mang tầm chiến lược: một là, chúng tôi muốn mượn thuyền ra biển. Hai là, chúng tôi muốn tích lũy kinh nghiệm thu mua sáp nhập, vì Alipay, Taobao đều là sản phẩm của chúng tôi, sau này nếu muốn phát triển ra toàn thế giới nhất định phải sáp nhập, nên đây là một quá trình tập dượt.

"Hệ thống niềm tin"
Cha đẻ của quán lý hiện đại, Peter F.Drucker đã từng nói
Trên một mức độ lớn, Internet phụ thuộc vào những gì máy tính có thể làm, nhưng lại không giúp chúng tôi thực hiện những việc chưa làm bao giờ. Hơn nữa, có một số việc, Internet không thể làm được. 
Tuần trước, một công ty hàng tiêu dùng, đây là một trong số ít các công ty ở Châu Âu sử dụng máy tính sớm nhất, đến chỗ tôi tư vấn. Lúc đó, chúng tôi bàn về việc làm thế nào để chọn lựa nhà cung ứng. Một vị trong số họ đã nói :"Nhân tố cuối cùng để chúng tôi xem xét khi đưa ra quyết sách đó là : liệu người này có đáng tin không?" Tôi hỏi ông ta tại sao điều đó lại quan trọng đến vậy? Ông ta trả lời: "bởi vì khi bạn gặp một khó khăn, nhà cung ứng chính là người giúp bạn thoát khỏi khó khăn" 
Mã Vân nhanh chóng nhận ra cách đây hơn 10 năm, khi thành lập chứng nhận niềm tin vào 2002.
Tôi cũng phải đặc biệt nhấn mạnh một điều là, giữa các luồng thông tin phải xây dựng được hệ thống niềm tin. Nếu như không xây dựng được hệ thống niềm tin tốt, tôi nghĩ thông tin của TMDT sẽ không có giá trị."
Kìm hãm sự phát triển của TMDT Trung Quốc hiện nay vẫn là do hệ thống niềm tin chưa hoàn chỉnh. Muốn thúc đẩy toàn bộ hệ thống Internet tiến vào thời đại TMDT, ắt phải có sự hỗ trợ của hệ thống niềm tin. Niềm tin là một trở lực và nó cũng giống như một cây cầu độc mộc mà thương mại điện tử bắt buộc phải đi qua.
Ở TQ, trước khi làm kinh doanh, mọi người luôn có một tâm lý đề phòng, nghĩa là họ luôn thường trực câu hỏi "bạn hàng của tôi có tin cậy không". Sau nhiều lần tiếp xúc với khách hàng, anh ta mới có thể xây dựng cho mình một lòng tin cơ bản, giá thành giao dịch rất cao. Mục tiêu của Alibaba là xây dựng hệ thống niềm tin giao dịch trên thị trường, có thể tiết kiệm nhiều nhất giá thành giao dịch.
Hệ thống niềm tin của Alibaba - xem tại đây
Với các doanh nghiệp xin phép đăng ký trở thành hội viên của Hệ thống niềm tin, Alibaba có trình tự thẩm tra rất nghiêm ngặt. Những thông tin của doanh nghiệp, ngoài chất lượng thông tin (chất lượng của tài liệu), còn bao gồm cả đánh giá của người khác với họ và đánh giá không tích cực của hội viên khác do hệ thống cung cấp.
Hệ thống chứng nhận này giúp mọi người biết được mức độ tín nhiệm, giảm bớt khả năng mắc lừa trong giao dịch. Không có gì ngạc nhiên là Taobao cũng có một hệ thống đánh giá tương tự.

Thông tin dịch từ Tiếng Trung bằng Google Translate
Tại Việt Nam, 5Giay đã xây dựng thành công các chỉ số uy tín, một sản phẩm độc đáo xuất hiện đúng lúc, đúng chỗ và giành chiến thắng nhưng lại bế tắc trong việc biến đổi thành một sản phẩm mới, nâng lên tầm cao mới.



C2C - Thanh toán điện tử
Ngoài lượng giao dịch, C2C (consumer to consumer) nghiêng về giúp đỡ hoàn thành giao dịch ở mức độ thanh toán điện tử, còn B2B luôn chỉ dừng ở phương tiện trao đổi thông tin.
Một thị trường TMDT không an toàn sẽ không tạo dựng được niềm tin và sự tín nhiệm thực sự, và muốn giải quyết vấn đề an toàn, trước tiên phải bắt đầu từ khâu giao dịch, giải quyết triệt để vấn đề thanh toán.
https://www.alipay.com/
Để giải quyết vấn đề an ninh, vào tháng 10/2003, khi ra mắt taobao.com, Alibaba đã đưa kênh thanh toán độc lập thứ 3 - Alipay.com, chính thức tiến quân vào lĩnh vực thanh toán của TMDT. Quy trình của Alipay và các cam kết khá giống với Ngân Lượng, Bảo Kim, chỉ khác là họ cách chúng ta gần 10 năm.
Việc khó khăn nhất của xã hội lúc bấy giờ chính là thanh toán điện tử, thế nên Alipay phải trở thành một kênh thanh toán tốt nhất ở Trung Quốc.
Mắt xích sinh thái này được xây dựng, thì TMDT mới có thể đứng dậy được.
Tính đến cuối tháng 3/2007, số khách hàng của Alipay đã hơn 36 triệu, số lượng doanh nghiệp đã hơn 3 triệu trên nhiều lĩnh vực: trò chơi ảo, thông tin số, dịch vụ thương mại, vé máy bay.

Giao nhận hàng hóa 
Nông thông Trung Quốc rộng lớn, nhu cầu với TMDT, đối với hàng hóa thành thị là rất lớn nhưng hiện giờ chưa có một trang web nào đủ khả năng phủ khắp khu vực nông thôn, thị trấn và thành phố nhỏ của Trung Quốc.
Do đó
Giao nhận hàng hóa là nút thắt cổ chai đối với sự phát triển của TMDT, hợp tác với Bưu chính Trung Quốc sẽ là liều thuốc bổ sung tốt nhất cho những thiếu hụt của Alibaba, từ đó đạt được múc đích hỗ trợ hiệu quả nhất.
Phần mềm -  Alisoft
Khi quan sát thị trường, Trung Quốc có 20 triệu doanh nghiệp sử dụng TMDT, nhưng chỉ có 20% trong số đó sử dụng phần mềm quản lý, vì chúng phức tạp, giá thành cao, khó ứng dụng.

Alibaba muốn đưa TMDT vào nội bộ doanh nghiệp vừa và nhỏ, cung cấp công cụ, phần mềm quản lý khách hàng, phần mềm tài chính, quản lý chuỗi cung ứng. Vương Thao, giám đốc Alisoft cho biết : "Trên thực tế là giao cho Alibaba một phần chức năng quản lý và kinh doanh vốn do doanh nghiệp thực hiện". Một số khách hàng phản hồi: "đây không phải là phần mềm, mà là một người môi giới ảo".
Bất kể ai cũng có thể đăng nhập vào kho dữ liệu của doanh nghiệp mình giống như đăng nhập vào hộp thư điện tử, chức năng thông tin hóa của tất cả các doanh nghiệp đều có thể dễ dàng hiện ra. 
Sử dụng mô hình SAAS (software as a service) là một lựa chọn thông minh của Alibaba. Tại VN, mô hình này cũng được nhiều công ty theo đuổi, tuy nhiên với nhiều công ty tôi biết về phần mềm CRM, Kế toán trên nền tảng này vẫn chưa thành công vì nhiều lý do khác nhau. Nhìn thấy là một chuyện, thực thi và biến nó thành hiện thực lại là một chuyện khác hẳn. Thiếu năng lực thực thi, thiếu người làm marketing chuyên nghiệp, thành công chỉ là chuyện hái sao trên trời.

Thương mại điện tử tại Việt Nam
Vài dòng tóm tắt thật không thể nào nói hết những gì học được từ Jack Ma: Từ khởi đầu bị "người khác cho rằng chúng ta đang nói khoác" trở thành ông lớn trong lĩnh vực B2B, năm 2005 taobao.com phá bỏ thần thoại ebay - một đối thủ vào TQ sớm hơn, thực lực mạnh hơn - trở thành trang web C2C lớn nhất Châu Á chỉ sau 2 năm hoạt động (2003 - 2005). 

Mơ ước và kỳ vọng của Mã Vân khi mới bắt đầu có lẽ cũng giống như tôi, hay rất nhiều anh em khác đang nhảy vào thị trường thương mại điện tử (TMDT) Việt Nam với một niềm tin mãnh liệt:
Tôi tin rằng Internet sẽ ảnh hưởng đến Trung Quốc, làm thay đổi Trung Quốc, tin tưởng Trung Quốc có thể phát triển thương mại điện tử và cũng tin rằng, TMDT muốn phát triển. Chỉ có TMDT mới có thể thay đổi nền kinh tế của Trung Quốc trong tương lai.
Trong khi doanh số còn chưa thực sự cao, các tay chơi lớn của Thương Mại Điện Tử vẫn còn đang lỗ đầm đìa. Thương mại điện tử với các công ty VN đang gặp khó vì một đối thủ quá mạnh về quy mô, vốn, công nghệ lẫn kinh nghiệm chiến trường. Techinasia, theo số liệu từ CEO của Rocket Internet cho thấy, có vẻ như các website TMDT của Rocket Internet đang thống trị thị trường với một dải sản phẩm mà không một đối thủ nào theo kịp.  Lúc này, tập trung được hay không? Hay sẽ lung lay và chuyển hướng!

Một cách rất tình cờ, cục diện của các tay to về TMDT Việt Nam không khác gì cuộc đấu giữa eBay và Taobao trước đây
Thế mạnh của eBay là vốn, nhân tài và hiểu biết TMDT trong tương lại, còn thế mạnh của Taobao nằm ở nhân tài Trung Quốc và hiểu biết về thị trường Trung Quốc. 
Mã Vân rất tự tin
Masayoshi Son đã đuổi eBay ra khỏi thị trường Nhật Bản. Tôi cũng có cơ hội như vậy ở Trung Quốc, eBay không coi tôi là một sự uy hiếp, do đó, ở Trung Quốc sẽ thất bại thảm hại hơn Nhật Bản.
Bài học "quyết không bỏ cuộc", nói vậy mà làm thì khó lắm. Ai sẽ đủ tự tin để tuyên bố đuổi Rocket Internet ra khỏi Việt Nam? Ai sẽ là người đón được sóng thương mại điện tử sắp tới? 

Thời gian sẽ cho chúng ta câu trả lời chính xác nhất!

Thứ Ba, 23 tháng 7, 2013

Lê Thiết Bảo: Operation eCommerce - "Chuỗi" vận hành eCommerce

Làm thế nào để vận hành một doanh nghiệp thương mại điện tử? Tại Việt Nam, với nhiều người khởi nghiệp vẫn là một kiến thức khan hiếm - theo nghĩa những thông tin giá trị thực sự, có tính ứng dụng thực sự từ những người đã từng chinh chiến từ ngành này.

Lê Thiết Bảo - Co-founder of Sendo.vn, Opetation Director @ FPT Online

Lê Thiết Bảo - Operation Director của Sendo, có hơn 5 năm kinh nghiệm làm việc cho các công ty đa quốc gia lớn trên thế giới: 3 năm làm Process Engineer cho ST Micron Singapore, 2 năm làm Process Manager cho FedEx APAC sẽ chia sẻ với chúng ta về chuỗi vận hành, làm thế nào để doanh nghiệp thương mại điện tử hoạt động và phát triển.

Bảo cho biết :"Tôi thấy chưa có tài liệu chính thống nào giúp mô tả và cho ta một cái nhìn trực quan vào quá trình vận hành của website e-Commerce; các mối liên hệ khép kín giữa các bộ phận trong chuỗi vận hành đó. Vì thế, khái niệm vận hành e-Commerce vẫn tồn tại như một "hộp đen" với thế giới bên ngoài - nơi gần 2 năm về trước, tôi là một người trong đó.

Tôi viết bài này không phải với mục đích giáo dục, tuyên truyền hay mang màu sắc huyền bí gì. Đơn giản tôi muốn đúc kết lại những điều mình đã biết về e-Commerce, muốn chia sẻ cùng các bạn."

Đây là bài viết tổng hợp từ các note của Lê Thiết Bảo tại đây, đây và đây.

1. "Chuỗi" vận hành eCommerce
Trong toàn bộ vận hành của e-Commerce, rõ ràng không chỉ có một mà rất nhiều bộ phận khác nhau cấu thành một chuỗi liền lạc như mắt xích. Mà trong sợi xích đó, mỗi một team giữ vai trò quan trọng ngang bằng nhau. Thành công của chuỗi vận hành đạt được khi và chỉ khi toàn bộ các mắt xích này vận động và phối hợp cùng nhau với hiệu suất cao nhất và chi phí thấp nhất.


Từ góc nhìn giải pháp tổng thể, bao gồm các lĩnh vực sau:
1. Các tính năng web
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến KPI vận hành
3. Hiệu quả cạnh tranh/kinh doanh

Từ góc nhìn các thành tố của chuỗi mắt xích, có thể chia ra như sau:
1. Product Operation
2. Marketing
3. Merchandising/Sale
4. Supply Chain/Logistics
5. Customer Service
6. Social Content
7. Engineering support (optional - thường cấu thành trong gia đoạn sau của chuỗi vận hành e-Commerce khi các quy trình dần đi vào ổn định)

1. Product Manager & các tính năng web
Giám đốc sản phẩm (Product Manager - PM) là người chịu trách nhiệm chính trong việc sắp xếp và lên lịch các tính năng cần và đủ để một website e-Commerce vận hành trơn tru. PM phải là người hiểu được mục đích và nhiệm vụ của kế hoạch kinh doanh; phải hiểu được giá trị cốt lõi (core-value) và con đường mà doanh nghiệp đó chọn đi. Điều này là kim chỉ nam cho việc ưu tiên và tối ưu hóa nguồn lực.

Các tính năng này có thể được chia ra ở cấp độ high-level thành các nhóm tính năng nhỏ như sau: thông tin sản phẩm, ghi nhận giao dịch và quan hệ khách hàng.


Tính năng thông tin sản phẩm: liên quan đến các thông điệp, hình ảnh đến khách hàng, thể hiện sản phẩm, hướng dẫn sử dụng, điều khoản điều lệ và FAQs. Các tính năng này có mục đích thể hiện làm sao người mua dễ dàng thu thập thông tin theo cách thuận tiện nhất và tiếp cận các món hàng một cách nhanh nhất; nó cũng bao gồm mục đích tạo ra các navigation và các khu vực đặc biệt để người mua dễ dàng tìm thấy điều mình quan tâm (interest) nhất.

Tính năng ghi nhận giao dịch: đảm bảo người mua có thể cho hàng vào giỏ và hoàn thành việc đặt mua hàng. Các tính năng này bao gồm Giỏ hàng, Đặt mua, Thanh toán (Online hay COD), Xử lý đơn hàng, Theo dõi việc giao hàng, Hoàn tất đơn hàng, Lịch sử giao dịch và Đánh giá hàng hóa.

Tính năng quan hệ khách hàng (CRM): bao gồm các tính năng như Profile khách hàng (trong các trường hợp C2C e-Commerce KH được hiểu là cả người mua lẫn người bán), khả năng tự truy suất thông tin và tự tìm giải pháp thông qua việc đọc/nghe/nhìn các media trên website, nơi hiển thị thông tin giúp đỡ, tổng đài hotline và quan trọng nhất chính là nơi để nhận phản hồi từ phía khách hàng.

2. KPI vận hành chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố nào?


Các team trong hệ thống vận hành của ecommerce
Tùy vào các chỉ số đo đếm, tuy nhiên thông thường các chỉ số vận hành của một site e-Commerce thường ảnh hưởng trực tiếp từ các team sau: Product, Marketing và Technical team.

Product Team là nhóm chịu trách nhiệm đảm bảo nội dung trên site và các tính năng theo đúng với mục tiêu kinh doanh. Vai trò này phải luôn đảm bảo rằng hệ thống cập nhật kịp thời các tính năng mới, nội dung được thay đổi liên tục và đặc biệt không chứa đựng bất cứ các yếu tố gì (UI + UX) cản trở quá trình mua hàng diễn ra. Những KPI chính của bộ phận này liên quan đến e-Commerce Operation bao gồm: độ chính xác của thông tin sản phẩm, thời gian giữa các phiên bản mới (thường 3 tháng 1 phiên bản nhỏ, 6 tháng 1 phiên bản thay đổi giao diện) và khả năng giải quyết các nhu cầu kinh doanh của website đó.

Marketing Team là nhóm chịu trách nhiệm chính đối với các chỉ số sau (được tracking qua Google Analytics)
- Visit (số người vào website)
- Buyer (số người mua hàng = Visits x Conversion Rate)
- GMV (Gross Merchandise Volume - tổng giá trị giao dịch)

Technical Team (bao gồm Dev và System) chịu trách nhiệm về hoạt động của website ở hai góc độ: sẵn sàng và hiệu quả. Dev đảm bảo tất cả các tính năng được Prod Mnr xây dựng được code đúng, không có lỗi, không có các dòng lệnh làm hệ thống quá tải dẫn đến thời gian load trang lâu và hao tổn tài nguyên phần cứng + đường truyền. Đội System (hệ thống) có nhiệm vụ chắc chắn rằng tất cả phần cứng được đảm bảo để đưa site lên online. Nhóm này cũng chịu trách nhiệm về các vấn đề liên quan đến bảo mật hệ thống, an toàn thông tin và là "lá chắn" đối với các đối tượng tấn công từ bên ngoài

3. Hiệu quả kinh doanh
Đâu là những USP (Unique Selling Points) khiến bạn trở nên đặc biệt so với hàng ngàn những website khác? Đâu là những điểm khiến bạn cạnh tranh được với các nhà cung cấp khác? Phần trách nhiệm này của Operation chia đều cho 2 bộ phận: Sale (Merchandising) và Marketing

Đối với Sale (Merchandising), họ là những người gần gũi nhất với khách hàng và các nhà cung cấp hàng hóa. Họ là người thông thuộc và biết rõ các đối thủ cạnh tranh đang định vị hàng hóa dịch vụ ở đâu trong thị trường. Họ cũng biết rõ vì sao những đơn hàng cũ bị fail và biết rõ nhu cầu của khách hàng. Họ chính là đối tượng chính định hướng cho hàng hóa trên site e-Commerce đi theo đúng xu hướng thị trường nhất.

Đối với Marketing, một website e-Commerce ngoài 1 team quản lý các kênh Marketing cần có thêm 1 người biết phân tích các chỉ số kinh doanh, các chỉ số của Google Analytics, các xu hướng mới của ngành công nghiệp hoặc tham mưu cho Sale (Merchandising) về các nhu cầu của thị trường (thường người này là Marketing Manager)...

Business Intelligent (BI): Các hệ thống e-Commerce lớn thường được backed up bởi một hệ thống Business Intelligent rất đồ sộ. Hệ thống này thay con người thu thập tất cả các chỉ số liên quan đến hành vi người dùng, chỉ số kinh doanh và các chỉ số khác. Sau đó, hệ thống chạy một loạt các báo cáo đã định sẵn và đưa ra một số kết quả cơ bản để nhà hoạch định chiến lược có thể đưa ra quyết định. Trong các hệ thống BI hiện đại, các tính năng mới như AI được đưa vào, trong đó, máy tính biết cách học hỏi cách con người đưa ra quyết định, tư duy và sau đó chuẩn bị hoặc chạy các báo cáo liên quan. Điều này giúp chúng ta giảm thiểu thời gian thao tác với hàng triệu con số mà vẫn đưa ra được những quyết định kinh doanh tốt nhất và hợp lý nhất.

2.  Lý thuyết nền tảng
Qua các tiếp xúc cá nhân, tôi cảm tưởng người vận hành e-Commerce ở Việt Nam vẫn quá thiên về vận hành web và là những người làm web. Điều đó đúng với hầu hết các website, tuy nhiên, e-Commerce thuộc một phạm trù khác và đòi hỏi người vận hành phải tách mình ra khỏi khái niệm web thông thường. Ở đây tôi tạm chia thành: Web Operation và non-web Operation.

Sau một thời gian lăn lộn cùng vận hành eCommerce và loay hoay về những giá trị cốt lõi (core value) của nó, tôi đúc kết lại một số "lý thuyết" làm nền cho tất cả các tư tưởng và hành động của mình.

1. eCommerce = e + Commerce ?
e-Commerce thực ra là một mô hình tiến hóa lên cao của thương mại truyền thống (traditional commerce) mà trong đó, sử dụng công nghệ thông tin (internet) để cách mạng hóa quá trình trao đổi và xử lý thông tin.

Thương mại truyền thống đòi hỏi người mua - người bán phải gặp nhau để trao đổi hàng hóa. Trong khi đó e-Commerce số hóa tất cả các thông tin về sản phẩm để người mua tự chọn lựa món hàng mình muốn mua. Người mua hàng dựa hoàn toàn vào NIỀM TIN và nhấn nút chọn mua sản phẩm. Trong e-Commerce, người mua và người bán không nhất thiết phải gặp nhau. Do đó, phải có 1 cách gì đó kết nối họ lại và giúp hàng hóa lưu thông.

Mấu chốt vấn đề chính là Logistics. Linh hồn của e-Commerce nằm hoàn toàn ở Logistics!

Cho nên người làm chủ được vận hành của e-Commerce phải đồng thời làm chủ được cách thức thông tin được tiếp nhận trên môi trường Internet và làm chủ được cách thức vận chuyển hàng hóa của thương mại truyền thống.

Core-value theo tôi ở Logistics cho e-Commerce sẽ là: FAST, SAFE, SAVING và RELIABLE. Sẽ chẳng có ý nghĩa gì nếu bạn có 1 website đẹp, một tổng đài CSKH thân thiện, rất nhiều hàng hóa đảm bảo chất lượng nhưng món hàng không bao giờ đến được tay người mua; thậm chí tệ hơn đến không đúng, không đủ và bị tổn hại trong quá trình vận chuyển...

Một số các nhà vận chuyển mà tôi khuyến khích trên thị trường "lắm cát ít vàng" như hiện nay: GHN (giaohangnhanh.vn), VTP (Viettel Post), TTC Kerry (Tín Thành)... trong phần viết riêng về Logistics, tôi sẽ phân tích kỹ ưu và nhược điểm của từng NVC.

Các yếu tố cần quan tâm khi chọn nhà vận chuyển (NVC):
- Giá cả (giá ở đây ko chỉ đơn thuần là bảng giá mà NVC chào bạn, nó phải được hiểu như chi phí tổng hợp cho tất cả các dịch vụ mà 1 site eCommerce cần để chuyển 1 món hàng từ kho của mình (B2C) hay từ tay người bán (C2C) đến tay người mua (chi phí COD, các dịch vụ tiện ích, phí chuyển hoàn...)
- Thời gian vận chuyển hàng (còn gọi là thời gian toàn trình)
- Có hỗ trợ thu tiền tận nơi (COD) hay không?
- Có các ưu đãi về lưu kho
- Các điều khoản phạt

2. Total value maximizing
Ngày nay, khi kỹ nghệ làm web và công nghệ sao chép lên đến max level, người ta làm ra 1 site thương mại điện tử thường chỉ trong 3 nốt nhạc. Nhưng không phải ai cũng hiểu về giá trị mà người dùng muốn nhận được.

Công thức kinh điển dưới đây bạn có thể bắt gặp từ những năm thứ hai đại học trong lớp Marketing. Nó xoay quanh một quan điểm: "Khi người mua nhận được 1 món hàng, họ không đơn thuần nhận được chỉ giá trị vật lý của món hàng đó mà đi kèm theo đó có nhiều giá trị khác. Tổng tất cả giá trị đó (total value) mới chính là giá trị đích thực mà người dùng nhận được. "

Total value = physical value + emotional value + convenient value

Trong đó: 
-  Physical value là giá trị hàng hóa, giá mua càng thấp thì giá trị này càng cao
-  Emotional value là giá trị tinh thần hay giá trị cảm xúc mà người mua nhận được khi có món hàng trên tay. Giá trị này phụ thuộc vào nhiều yếu tố và rất khó kiểm soát: thương hiệu, văn hóa, cảm thụ cá nhân và cả sự kì vọng cá nhân nữa...
-  Convenient value là giá trị thoải mái. Giá trị này là cách 1 món hàng được trao đến tay người mua: có thuận tiện không, người mua được chăm sóc tốt không, được có cảm giác mình là thượng đế hay không, hàng đến có nhanh không...

Theo kinh nghiệm bản thân tôi, physical value rất khó thay đổi và cần nhiều tiền nhất để thay đổi. Tuy nhiên, giá trị này thường cấu thành rất ít trong tổng giá trị mà người mua muốn nhận. Bạn ngạc nhiên đúng không? Người mua thường chỉ so sánh giá trong lần đầu tiên mua hàng online tại 1 website chưa biết, khi họ đã mua quen rồi, họ thường chỉ mua vì họ thích hơn là vì nó rẻ. Thường người kinh doanh hay đi cạnh tranh về giá cả, thực ra chất lượng dịch vụ và cảm xúc của khách hàng mời là giá trị to lớn nhất giữ chân họ lại

e-Commerce Operation hơn nhau ở chỗ, làm cho tổng giá trị nhận được cuối cùng là lớn nhất. Cũng hơn nhau ở chỗ, làm cho khách hàng của bạn cảm thấy mình được chăm sóc tận tình nhất, mua hàng nhận được nhanh nhất, cảm giác nhận hàng là thoải mái nhất và cuối cùng là hàng hóa đáp ứng được sự kỳ vọng của mình nhiều nhất.

e-Commerce Operation phải được thiết kế với core-value là chăm sóc khách hàng, lấy việc CSKH làm nền tảng cốt lõi và qua từng công đoạn của vận hành đều nhắm đến mục đích tối đa hóa giá trị khách hàng nhận được.

Có nhiều ý kiến cho rằng việc chia nhỏ e-Commerce Operation ra thành từng mắt xích như vậy là quá manh mún, khiến việc phối hợp sẽ gây ra khó khăn. Tôi thấy nhận định đó không sai, tuy nhiên chúng ta muốn nói đến một Operation ở scale nào? Nếu 1 website chỉ bán gần 100 món hàng, bộ phận Operation có thể tất cả trong một và chỉ do một người làm chủ. Nhưng nếu nói đến quy mô có thể scale lên hàng vạn thậm chí hàng triệu sản phẩm, mỗi ngày giao hàng ngàn đơn hàng thì mỗi một bộ phận nên chuyên hóa và làm một nhiệm vụ thôi.

Tôi xuất thân từ 1 kỹ sư quản lý dây chuyền sản xuất lớn. Ở đó mỗi công nhân chỉ làm một nhiệm vụ, một thao tác và chịu trách nhiệm một công đoạn. Họ là những chuyên gia bậc thầy ở công việc mình làm. Và vì thế họ tạo ra năng suất lao động cao nhất. Lợi ích lớn nhất của việc chia nhỏ Operation ra là ở mỗi đầu công việc, người quản trị có thể đo được năng suất lao động (thường gọi là KPI). Do đó với mỗi quyết định cải tiến, ta có thể đo đếm được nó tác động lên năng suất của từng bộ phận và năng suất chung của toàn bộ dây chuyền vận hành như thế nào.

Với một kỹ sư thiết kế quy trình chuyên nghiệp và bậc thầy, không gì không đo đếm được, không gì không chuyên hóa được và không gì không cải tiến được. Nhưng trước khi đi đến chỗ cải tiến, ta phải đo được đã, trước khi đo được, ta phải chia nhỏ nó ra thành những phần tử cơ bản nhất và kết nối tất cả các phần tử đó thành một chuỗi vận hành khép kín.

Mục đích cuối cùng của chuỗi vận hành đó là tạo ra giá trị dịch vụ lớn nhất cho khách hàng !

3.Content Management

Một trong những yếu tố sống còn của 1 website e-Commerce chính là nội dung. 
Nội dung ở đây bao hàm cả hình ảnh lẫn chữ viết và chứa đựng thông tin mà người dùng có thể dùng tất cả các giác quan để nhận biết (kỹ thuật hiện tại giới hạn ở thính giác và thị giác, gần đây có thêm xúc giác). Nói như vậy để hiểu rằng nội dung là một khái niệm vô cùng rộng lớn và không giới hạn cách thức truyền tải.

Sự giới hạn của TMĐT luôn nằm ở chỗ người dùng không trực tiếp cầm nắm, sờ mó và chạm vào vật muốn mua, thông tin đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc quyết định hành động mua có diễn ra hay không. Thông tin phải tuyệt đối là mới nhất, chính xác nhất và gợi lên cảm hứng mua nhiều nhất!

Có 3 khu vực quan trọng của việc quản lý nội dung, tuỳ theo thể loại mà 1 site eCommerce có thể có một hoặc nhiều các yếu tố cộng lại, không nhất thiết phải có đủ:

1. Nội dung sản phẩm/dịch vụ (Product Detail):
Trang chi tiết sản phẩm là khu vực xác định các thành tố quan trọng nhất để quyết định việc khách hàng đặt mua 1 sản phẩm/dịch vụ. Khu vực này bao gồm:
  • Tên sản phẩm/mô tả ngăn/mô tả dài (quan trọng, nên chú ý đến yếu tố SEO) 
  • Các thuộc tính quan trọng: kích thước, màu sắc, chất liệu, xuất xứ... (càng chi tiết càng tốt) 
  • Các lựa chọn vận chuyển, giá và các hình thức vận chuyển (càng chi tiết càng tốt) 
  • Hình ảnh, video, xem 360 độ etc. (càng rõ ràng càng tốt) 
  • Comment, review của người dùng khác (yếu tố quan trọng) 
  • Đánh giá gian hàng (C2C, B2B) hoặc đánh giá sản phẩm (B2C) (yếu tố quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ) 

Ví dụ về 1 site tôi cho rằng trang Product Detail rất tốt
Các recommendation cho trang chi tiết sản phẩm:
  • Nếu bạn xác định được location của người mua. Cần thể hiện ngay chi phí và các chính sách vận chuyển tại khu vực này. Đừng đợi đến trang thanh toán để đưa ra hàng loạt loại phí khác nhau. Sự minh bạch về chi phí luôn là điểm cộng trong việc quyết định mua hàng của người dùng.
  • Tên SKU, mô tả ngắn và mô tả dài luôn tốt cho SEO nên dù bạn là site B2C hay site C2C, nên cân nhắc việc ghi rõ và càng đầy đủ càng tốt các vùng thông tin này.
  • Đánh giá của người dùng về sản phẩm và gian hàng (B2B, C2C) là điều tối quan trọng. Người mua cần có nhu cầu phải biết phản hồi từ những người đã từng mua hoặc từng sử dụng sản phẩm để có thêm thông tin. Sản phẩm web cần được xây dựng sao cho người dùng luôn thuận tiện trong việc đánh giá và xem các đánh giá của người khác
  • Luôn có nút MUA NGAY và tính năng MUA KHÔNG CẦN TÀI KHOẢN. Người dùng cần thuận tiện nhất trong việc mua hàng, mua càng nhanh, họ càng ít có cơ hội suy nghĩ lại. Thực nghiệm cho thấy họ càng mua thuận tiện, họ càng mua nhiều hơn và suy nghĩ ít hơn (tham khảo thêm cuốn sách rất hay về Amazon: One click)
2. Nội dung mang tính Marketing
Là các khu vực có nội dung mang tính gợi mở như bảng quảng cáo (banner), widget quảng cáo, promotion etc. Các chuyên gia marketing dùng khu vực này để thể link đến các sản phẩm trong cùng site đó hoặc đến site khác tuỳ mục đích.

Nên chú ý các nội dung này tuyệt đối không được làm phân tán ý muốn mua của người dùng. Trong trang product detail nó nên được đặt ở màn hình cơ sở 2 trở đi. Thực nghiệm cho thấy các biển quảng cáo có nội dung càng giống với nội dung chính mà người dùng cần trên site, hiệu quả của nó càng cao.

Điều cốt yếu của nội dung marketing trong TMĐT là phải luôn duy trì ý muốn mua của người dùng. Khi họ không tìm được sản phẩm mình ưng ý, phải bằng mọi cách hướng họ đến các sản phẩm khác cùng mức giá, cùng kiểu dáng, màu sắc, bán chạy nhất, các bộ sưu tập theo mùa etc. Tuyệt vời nhất là một site TMĐT có hệ thống CRM tốt và làm data mining tốt, lúc này nên đưa ra các gợi ý sản phẩm tương tự để thu hút sự chú ý của người mua (vd: User đã từng xem rất nhiều váy đầm trên site A, khi user xem 1 cái áo màu vàng ko thích, site A nên suggest cho user 1 số váy đầm màu vàng ở cùng mức giá...)

Trong khu vực này cũng nên tạo ra hàng loạt các navigation để người mua có thể đào sâu hơn vào đống hàng hoá mà site đó sở hữu (vd: các bộ sưu tập theo mùa, theo theme màu hoặc các sản phẩm nên đi cùng nhau, bán theo bộ, theo combo...).  Các chỉ số đang quan tâm ở khu vực này: time on site, page per visit, average visit duration...

3. Nội dung mang tính định hướng
Nội dung ở khu vực này thường không trực tiếp dính líu tới hàng hoá mà chỉ đơn thuần hướng người dùng đến với hàng hoá đó. Nó bao gồm tất cả các bài viết, bài blog, bài review sản phẩm, các đoạn phim hay hình ảnh. Ví dụ xuất sắc cho thể loại này bao gồm:

- Cẩm nang mua sắm (Sendo.vn)
- Tạp chí thời trang (muafast.vn)
- Tạp chí Zalora (zalora.vn)
- Hỏi & Đáp (vatgia.com)
- Blog ẩm thực (foody.vn)

Nội dung này cần mang tính thời sự, tươi mới và phản ánh đúng nhu cầu thông tin của đại đa số người dùng trong market segment mà site đó chọn. Những nội dung này nếu "lướt sóng" đúng cách và kết hợp với chiến thuật SEO thông minh sẽ khiến site xuất hiện nhiều hơn trong các kết quả search Google. Những bài viết mang đậm tính thời sự như: "Ăn mặc mốt như thí sinh The Voice", "Top áo tắm mà Bà Tưng khoái mặc", "Bơm đâu để được như hot girl Mai Thỏ" hoặc "Mặc gì dự đám tang Wanbi Tuấn Anh"... nếu dùng đúng lúc đúng chỗ có thể sẽ vũ khí của bạn. Ngoài ra cần phải lưu ý, phần này tuyệt đối không nên "xào nấu" từ các site khác khiến ảnh hưởng đến SEO & page rank của trang.

Cuối cùng, xu thế mới của nội dung là tạo ra các nội dung có tính tương tác - Interactive content, nội dung cần "khéo léo" trỏ về các sản phẩm hàng hoá mà site đó đang có. Tuyệt vời nhất là sử dụng sức mạnh "quần chúng" khiến người dùng ra sức sục sạo hàng hoá trên site của bạn và tạo ra các định hướng nội dung cho riêng họ (ví dụ: tạo ra các bộ sưu tập như polyvore.com, thi thời trang Lookbook, các combo sản phẩm tuyệt vời, các bài tự review những dòng sản phẩm mới...)