Hiển thị các bài đăng có nhãn SEO. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn SEO. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Ba, 5 tháng 11, 2013

SCRUM SEO cho website lớn có gì đáng lưu ý?

Hơn 1 năm trước, khi cùng với Ninh trình bày về cách ứng dụng triết lý phát triển phần mềm cho SEO với chủ đề: Scrum SEO tại Barcamp Saigon, tôi chưa từng nghĩ tới mình sẽ tiếp nối công việc, những khó khăn và thử thách mà bạn ấy đang gặp phải tại cùng một dự án.

Với các công ty internet lớn khác tại Việt Nam, mặt trận SEO luôn là một mặt trận khốc liệt. Sau vài tháng vật lộn với nhiều khó khăn ở pharse 1 của Scrum SEO, một dự án của tôi đã cán mốc đầu tiên của mình về visit, đạt mục tiêu trước dự trù 2 tháng.

Thực hiện SEO cho Website lớn có gì đáng lưu ý? 

Một số bạn SEO nói rằng mình đang làm tất cả các công việc về SEO tại công ty đang làm việc. Có lẽ đó là một công ty quá nhỏ! Với những website có vài triệu webpage, để làm được điều đó bạn sẽ phải có bộ phận phát triển sản phẩm, nội dung và kể cả reporting riêng.

Bạn đang cười vì cho rằng report có gì đâu mà cần bộ phận riêng? Trong dịp gặp Nam Phạm, đến từ Viglink - A startup funded by Google Ventures, First Round Capital, Softtech VC and Emergence Capital Partners - cho biết khoảng một nửa resource được tập trung vào việc phân tích dữ liệu, xử lý log. Nếu bạn SEO mà tôi vừa đề cập đang làm tại một công ty cỡ bự thì điều đó còn tệ hơn vì bạn ấy không có sự hỗ trợ tối thiểu trong công việc để di chuyển một quả núi.

Làm thế nào để bạn thực hiện SEO thành công trong môi trường như vậy?  Rick DeJarnette, SEO in-house tại MSN.com cho biết :"Bạn phải hiểu rõ vai trò của bạn, những gì bạn được mong đợi, những gì bạn có thể đạt được và quan trọng nhất bạn phải biết cách để hoàn thành công việc. Chắc chắn bạn phải có nhiều kỹ năng SEO và kiến thức căn bản nhưng có lẽ quan trọng hơn bạn cần có kỹ năng giao tiếp tốt."

Bạn sẽ tự hỏi vì sao Rick lại nói kỹ năng giao tiếp là quan trọng nhất? Vì hầu hết các phần công việc quan trọng nhất của bạn chỉ là một phần nhỏ trong các website lớn (thậm chí rất nhỏ). SEO đóng vai trò chiến lược nhiều hơn chiến thuật. Những phần công việc chiến thuật bạn sẽ được các nhóm khác thực hiện.

Brian Provost cho biết có 10 bộ phận liên quan khi bạn thực hiện SEO cho doanh nghiệp lớn, trong đó có 4 bộ phận khá gần với trường hợp của tôi. Chia sẻ về 4 bộ phận này sẽ giúp bạn hình dung rõ hơn, không chỉ tại Việt Nam mà còn trên thế giới qua các trường hợp của MSN, Yahoo, AOL để bạn thấy sự khác biệt hoặc tương đồng trong cùng một công việc.


Executive support - Hỗ trợ của lãnh đạo cấp trên
David Roth- Sr. Director, Search Marketing for Yahoo! khi chia sẻ 3 yếu tố mang lại thành công, Executive Support là yếu tố đầu tiên được đề cập. Tại các doanh nghiệp lớn, nếu thiếu sự hỗ trợ về nguồn lực từ cấp trên thì bạn chỉ có nước làm SEO bằng .. niềm tin.

Người mà ông muốn đề cập ở đây là Blake, hiện đang là CEO tại GoDaddy. Yahoo đã thuê Blake Irving làm giám đốc sản phẩm (Chief Product Officer) cho Yahoo vào thời điểm đó. Blake vốn là một fan cuồng nhiệt của SEO.  Trong khi có rất nhiều vấn đề cần quan tâm, Blake đề cập về SEO trong mọi sự kiện All-hand-meeting - họp toàn công ty, cũng như trong các buổi họp về kinh doanh. Chính sự hỗ trợ đó là yếu tố mang lại dấu ấn lãnh đạo của Blake trong rất nhiều sản phẩm khác nhau tại Yahoo.

Tại Project Lana, Tech đóng một vai trò cực kỳ quan trọng. Đó là xương sống của hầu hết các hoạt động liên quan. Ngon Pham, Technical Architect & CTO tại Project Lana cho biết : "Với các doanh nghiệp Internet, nếu đội ngũ công nghệ mạnh sẽ tạo ra những lợi thế so với đối thủ. Ví dụ với ứng dụng về xử lý ngữ nghĩa để biết được trong một bài viết tại Webtretho đâu là danh từ, đâu là danh từ riêng, đâu là động từ không phải đội ngũ nào cũng làm tốt. Với một đội ngũ chủ chốt (core team) từ 3-5 người trình độ giỏi hơn so với đội ngũ đối thủ, thì team đó cũng sẽ mạnh tương ứng".

Cũng vì mức độ quan trọng đó, đội ngũ kỹ thuật lúc nào cũng ngập trong các yêu cầu từ nhiều bộ phận.  Nếu bạn không được hỗ trợ từ cấp trên, ưu tiên nguồn lực cho hoạt động SEO, bạn nên dành thời gian lên chiến lược hoành tráng, kế hoạch thật cụ thể rõ ràng rồi .. qua công ty khác trước khi nó được thực hiện.

Product Manager
Cầm lái trong cuộc đua đường dài về SEO tương tự bạn là một vận động viên đua mô tô trên Quốc lộ 1A mà không có cảnh sát mở đường. Tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào!

Đột nhiên bạn nhận ra số lượng lỗi mà bạn đã cố gắng giảm đi lại tăng trưởng 7 lần vì quyết định nâng cấp phiên bản mới hơn của phần mềm đang sử dụng.  Té ra những phần tối ưu của bạn không tương thích với phiên bản đó. Hoặc công ty sắp chuyển sang dạng thiết kế giống Pinterest, cuộn vô tận mà bạn không hề hay biết, trong khi đã được cảnh báo của Matt Cutts nếu sử dụng quá mức sẽ ảnh hưởng tới việc index.

Để tránh gặp trường hợp này, SEO nên có mặt trong các hoạt động thay đổi sản phẩm hay thiết kế.

Tôi gặp một trường hợp hy hữu: sản phẩm của Google gây ra lỗi cho SEO khi nâng cấp DFP để quản lý các banner quảng cáo thay ra cho OpenX. Sản phẩm này gây ra một loạt các lỗi 404 vì Google bots không thể thực thi các liên kết trong phần mã code quản lý banner.

Các đoạn mã Javascript của DFP gây ra lỗi.

Google từ 2011 đã thực thi được Ajax và Javascript để index các nội dung. Đó chính là nguyên nhân gây ra lỗi. Bạn có thể chọn cách đơn giản nhất: thêm một dòng vào file robots.txt để block hết các liên kết này.

Cũng có khi Product Manager không hợp tác với bạn. Giả sử bạn muốn thay đổi đường dẫn (URL) nhưng sau 6 tuần thì bạn vẫn chưa làm được vì còn đang bận phải tranh luận với PM với những thử thách như là:
  1. Bạn lấy gì đảm bảo hiệu quả khi thay đổi điều này? Có đo được không? Nó tác động bao nhiêu phần trăm vào hiệu quả SEO?
  2. À không chứng minh được trước khi thực hiện nhưng bạn nói đây là cách tốt nhất, thế bạn có tài liệu nào nói vậy không? 
  3. Tài liệu bạn đưa dẫn nguồn từ website nào? Website này có tin cậy được không?
  4. Có data nào chứng minh không? 
  5. À, có data hả, nhưng cái này nghiên cứu của nước ngoài không tính. Thế có nghiên cứu nào ở Việt Nam không?
  6. Tại sao Nguyễn Kim, Thế giới di động hay Lazada không làm theo cách này?
  7. Tại sao Amazon không làm giống mình?  - Tôi ước gì mình biết vì sao Amazon không tuyển bạn này về làm PM!!
Tại sao, tại sao.. mãi thì có lẽ nên làm việc khác tốt hơn. Chuỗi hoạt động thuyết phục, năn nỉ, lạy lục đó sẽ làm nhiều người nản chí. Thuyết phục người khác là một trong những kỹ năng quan trọng mà có lẽ nhiều bạn SEO [kể cả tôi] còn chưa làm tốt.

Vì sao bạn gặp nhiều khó khăn đến vậy khi làm SEO cho một doanh nghiệp lớn? Simon Heseltine, SEO Leader and head of organic search cho tất cả các sản phẩm AOL và Huffington Post Media Group như Engadget, Huffington Post, and Daily Finance sẽ cho chúng ta biết đôi điều.
Bụt chùa nhà không thiêng
Đây là tình trạng đáng buồn khi một số vị trí của SEO không tạo dựng được tên tuổi của họ nên những gì họ nói không được lắng nghe với nhận thức: "nếu anh giỏi thì anh đã không làm ở đây". Nhưng với chuyên gia đến từ bên ngoài họ sẽ lắng nghe và thực hiện những điều được tư vấn.
Điều này có thể là một trải nghiệm rất bực bội cho đội SEO trong công ty, nhưng cũng có thể là một cơ hội để thúc đẩy công việc hiện tại. Các bạn in-house chắc chắn sẽ được tham gia trong việc chọn lựa trong khả năng, để biết rằng agency hoặc đơn vị tư vấn được thuê là những những biết rõ những gì họ đang làm và là người họ có thể hợp tác được.
Bất cứ một chuyên gia tư vấn nào cũng muốn biết một số thông tin từ những chuyên gia nội bộ. Đó là cơ hội tuyệt vời để nói chuyện và đẩy nhanh các dự án đang bị đình trệ. Nếu mọi việc thuận lợi, đó cũng là cách để bạn được xác nhận về mặt chuyên môn từ các chuyên gia bên ngoài.
Tech Manager

Bản thân tôi là người kinh qua nhiều dự án SEO khác nhau, luôn thấy rằng công việc bị tắc ở phần việc liên quan tới kỹ thuật rất nhiều. Có thể nói nếu thiếu đội ngũ Tech hiện tại của Lana,  kết quả mà chúng tôi đang có sẽ không bao giờ đạt được.

Không có gì ngạc nhiên khi Brian Provost cho rằng việc đầu tiên SEO Lead phải làm là yêu cầu nguồn lực kỹ thuật. Nếu bạn muốn cải thiện hiệu quả SEO nhưng task của bạn lại nằm trong hàng đợi vô tận và đá bóng qua lại thì kế hoạch của bạn đã chết từ trong trứng nước.

Vì sao đội ngũ kỹ thuật lại quan trọng như thế? Hãy đi vào cốt lõi! Có nhiều cách để chia công việc trong SEO. Một trong những cách phổ biến nhất là chia thành 2 giai đoạn:
  1. Onsite - những thay đổi trên website. Đây là những thay đổi cần có đội ngũ chuyên nghiệp thực hiện, vì bạn không đủ hoặc không muốn tự tay làm - nếu bạn có thể. Giai đoạn này thường là tối ưu những gì chưa tốt và sửa chữa các lỗi về SEO. Trong cuộc chạy thi đường dài, nếu cơ thể bạn có quá nhiều bệnh: bệnh tim, bệnh gan, bệnh phổi.. thì bạn nên chữa bệnh trước. Quá nhiều bệnh thì đừng ham thi thố làm gì. 
  2. Offsite - những tác động từ phía ngoài website. 
Hợp tác
Với trường hợp của tôi, may mắn có sự hỗ trợ của cấp trên lẫn của Tech, đáp ứng những yêu cầu được nhận xét là "yêu cầu quá cao, quá cầu toàn",  chúng tôi mới có cơ hội chữa được căn bệnh kinh niên của mình khi đặt chân lên đường đua.

Duong Dang, người trực tiếp thực hiện một số công việc Onsite cho biết: "Khó khăn lớn nhất thường là do sự hạn chế của hệ thống và mã nguồn mình đang sử dụng, hiện tại là VBB có ràng buộc rất nhiều. Bạn phải chơi bóng trong một khoảng không rất hẹp nên tốn rất nhiều thời gian research thêm để có các giải pháp tốt nhất có thể.

Ví dụ như vBB có sẵn một component là tag, khi dùng chung với plugin vBSEO nữa thì giải pháp thành ra phức tạp. vBullentin cũng khuyên mình không nên dùng VBSEO rewrite tag khi có nhiều nội dung tag. Ngay cả website của vbSEO cũng không làm điều đó. Nhưng chúng ta vẫn muốn cách tối ưu tốt nhất có thể nên cần phải tìm giải pháp hiệu quả nhất."

Không hợp tác
Nhưng với những trường hợp không may thì sao? Bạn Ninh có chia sẻ "Không bao giờ đồng ý với từ "không" của tech: với các hệ thống lớn, không một chuyên gia SEO nào tự tin tự sửa lại các phần onsite, cũng như hiếm có một công ty nào lại giao phần này cho cho họ [chuyên gia seo] vì tính phức tạp, bảo mật và ảnh hưởng lớn đến người dùng. Bạn phải đủ tự tin để từ chối từ "không": không làm được, ảnh hưởng perfomance, phức tạp, tốn thời gian, hệ thống không support được... Nếu bạn không làm được điều này, xin lỗi, bạn không thể làm SEO cho BIG SITE!"

Bạn không đồng ý với Tech, Tech cũng không đồng ý với bạn vì họ thấy không cần thiết. Bạn sẽ làm gì? Nhờ cấp trên phân xử phải không. Nếu cấp trên của bạn nói không, công việc SEO của bạn kể như "xong".  Nếu bạn may mắn, sếp OK, mình nên làm. Tech ok, mình sẽ làm.

Cuối cùng Tech chưa làm vì lý do không đủ nguồn lực. Họ không nói là không làm, nhưng từ từ đã, giờ có người đâu, qua tết rồi mình tính. Gây chiến tranh không mang lại hạnh phúc gì cho bạn đâu!

Khi nói chuyện với một bạn CTO về chuyện hợp tác, bạn ấy nói lập trình viên Việt Nam rất đặc biệt, có nhiều lý do để họ không làm. Bạn Võ Luân, nói về tâm lý của người làm kỹ thuật:
Không muốn làm là vì không biết làm cái đó được cái gì, có lợi gì cho mình và cho team, có lợi gì cho biz hay chỉ đơn thuần là đẩy 1 cái task xuống với 1 câu đơn giản: cài xong cái đó trong 1 ngày.

Những cái task rất là ất ơ loại ấy mình chả hiểu cài để làm gì, chiến lược ra sao trong khi mình còn những công việc thường nhật của mình hoặc những dự án mà mình đang theo.
Cách giải quyết:  khi bắt đầu 1 công việc to nào đó cần tech vui lòng đưa tech team vào buổi kickoff để nắm tinh thần. Tech team tuy có thể linh động tốt trong nhiều trường hợp nhưng cũng rất khó chịu khi cái gì đó từ đâu rớt xuống.
Em xin lỗi trước khi nói câu này: các anh làm sếp đừng nghĩ cấp dưới của mình chỉ là những cái tool như con vít, cờ lê mà các anh có thể vứt, liệng đi đâu thì đi. Hãy nghĩ cấp dưới của mình là đồng đội sẽ hỗ trợ mình làm 1 điều to lớn nào đó và mình là người chịu trách nhiệm dẫn dắt tất cả đến đích 1 cách đẹp nhất. 
Sếp cũng là người và lính cũng là người. Cả 2 chỉ khác nhau ở 1 điểm duy nhất đó là phạm vi trách nhiệm mà thôi.
Mang câu hỏi làm sao làm việc với Tech hiệu quả lên IT Leader Community, Nguyễn Hoàng, một cựu Systems Architect của Xerox Corp. chia sẻ
Phân định rõ chức năng (ngay cả trên văn bản để khi cần có thể dựa vào đó để bàn bạc, đánh giá hay khiếu nại). Nếu tình hình chưa sáng tỏ, các vướng mắc lâu nay tồn đọng, thì nên có một cuộc giao lưu cởi mở. Kết quả có thể là một thứ "hợp đồng hợp tác" (nghiêm túc nhưng chữ nghĩa nhẹ nhàng, thoải mái thì vui hơn). Đằng sau đó là tôn trọng chuyên môn và chức năng của nhau, một thứ "tương kính" (mutual respect) là rất cần. 
Qui định về giao việc, nhận việc càng minh bạch, qui củ càng tốt. Thí dụ: một loại "request for services" để cho việc yêu cầu nghiêm túc và rành mạch. Một trong các trở ngại là cái tâm thức người Mĩ gọi là: "them and us", nên cố gắng tạo ra cái văn hóa "một công việc khi đã đồng ý thực hiện đó là công việc chung" (we are in it together). Văn hóa đó và thái đô ứng xử phù hợp, sẽ giúp hạ thấp các rào cản trong quan hệ, trong nhận chịu trách nhiệm, trong chia sẻ thành bại. 
Lãnh đạo các cấp cần quan tâm khả năng và nỗ lực trao đổi, thảo luận giữa các nhóm. Kĩ năng nói và nghe, biết nói và biêt nghe sẽ giúp khai thông nhiều thứ. Đôi khi vì không thật sự hiểu nhau mà đâm ra rắc rối. 
Qui trình giải quyết khi có vấn đề cũng giúp tránh các va chạm cá nhân (nhưng có khi còn làm căng hơn :)): qui trình "leo thang" (escalation) theo các cấp quản lí khi vấn đề không giải quyết được ở cấp dưới.
Túm lại, hành xử một cách chuyên nghiệp, có qui củ mà không bỏ qua nhân tính là một nghệ thuật. 
Anh cũng giải thích thêm
Cứ mỗi lần mình phải nhắc đến qui trình, đến các "forms", các "request", rồi "approvals"... là mình ngại kinh khủng lắm, vì nếu không làm đúng, chỉ hình thức thì mấy thứ đó chỉ làm tăng cái chất quan liêu bàn giấy thêm. Hậu quả là người trong cuộc sẽ chán ngán chúng thêm. Lợi bất cập hại.
Thế nhưng quan tâm và làm đúng, chúng sẽ giúp công việc giải quyết được, bằng không thì ít gì chúng sẽ giúp làm rõ các lỗ hổng trong qui trình quản lí.
Anh Hải Phạm chia sẻ nếu gặp trường hợp này : "Điểm mấu chốt ở đây anh thấy mình cần cho tầng cao của mình biết rõ đang gặp khó khăn và không thể hoàn tất công việc nếu nó không được giải quyết. Tầng cao quan tâm vấn đề hiệu quả hệ thống và luôn muốn quản lý cấp trung hiệu quả thì họ sẽ ảnh hưởng đến cấp tech ngang với em. Khi đó trách nhiệm sẽ về tech leader. Ít nhất tech sẽ điều chỉnh lại cư xử cho hợp với trách nhiệm. Chuyện giao tiếp thoải mới một phần nhờ vào cách tổ chức và mối liên kết các bộ phận và ràng buộc lẫn nhau. Mất ràng buộc & liên kết từ một phía rất khó thay đổi."

Nhưng có lẽ với người Việt Nam, có lẽ lý do là "định hướng lớn và các "mũi tấn công" chưa đồng nhất với nhau. Từ đó dẫn đến độ ưu tiên cũng khác nhau" nên tốt nhất là "thử cách làm rủ rê tầng cao hơn mình và tầng tech ngang cấp với mình ăn trưa tìm cách gỡ" là một lời khuyên khả thi từ anh Hải Phạm.

Cách làm việc tại Yahoo
Tại Yahoo, khi sản phẩm hoàn thiện và phát hành, nhóm lập trình cho dự án đó sẽ được sang các dự án khác. Vì thế, cho dù website đó có thân thiện với SEO hay không, nó vẫn ở tình trạng đó cho tới khi được thay thế bằng một phiên bản mới hơn.  Thay vì kiểm tra lại các sản phẩm hiện tại và tối ưu các phần SEO (audit-and-retool), họ kết hợp với đội ngũ làm sản phẩm trong suốt quá trình thiết kế và xây dựng.

Quy trình phát triển SEO tại Yahoo
Họ sẽ tham gia vào giai đoạn đầu tiên và cuối cùng của phát triển sản phẩm. Bí quyết của họ là ưu tiên một số lượng nhỏ các công việc quan trọng - ít nhưng chất - mà họ biết rằng sẽ mang lại sự khác biệt. Bạn hãy để ý trong hình trên để thấy từng bước từng bước họ tối ưu sản phẩm.

Yahoo có quy trình SEO rất khác so với Project Lana. Webtretho là sản phẩm đã có hơn 10 năm, dựa trên nền tảng là forum vBulletin. Mặc dù có những lợi thế nhất định về đội ngũ kỹ thuật nhưng không thể một sớm một chiều thay thế bằng một nền tảng khác hoàn toàn khác hẳn. Vì thế, cách tiếp cận audit-and-retool lại là cách phù hợp với tình hình hơn cả.

The Business Development Manager

Nếu bạn phối hợp được với bộ phận kinh doanh, những người có quan hệ sâu rộng với nhiều thương hiệu lớn, bạn sẽ có được những liên kết từ các website khủng mà không một hoạt động SEO thuần túy nào sánh được. Một giám đốc kinh doanh có thể giúp bạn làm link building hiệu quả bằng 10 bạn làm SEO.

Phối hợp với họ, cung cấp thông tin vì sao nên liên kết với các website khác, bạn sẽ có sức mạnh từ công ty chứ không chỉ là bộ phận SEO của mình.

Một phần cực kỳ quan trọng trong SEO nhưng không nằm trong các bộ phận nói trên là content. Với trường hợp của Project Lana thì đây là công việc liên qua tới rất nhiều bộ phận khác nhau, từ Writer đến Social Media, PR.

Content
Trong lần cập nhật mới nhất của mình, Google đã cho chúng ta biết : "In general, webmasters can improve the rank of their sites by creating high-quality sites that users will want to use and share". Với một website như Webtretho, nội dung đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong việc đáp ứng được nhu cầu của người sử dụng.

Khi tôi viết trong bài trước đây: "Làm việc với doanh nghiệp enterprise sẽ là một câu chuyện khác hẳn. Bạn sẽ thừa hưởng một tài sản lớn từ việc đầu tư vào viết nội dung chất lượng, thông tin nghiên cứu thị trường, dữ liệu về ngành.. từ nhiều năm trước. Vấn đề cần bạn giải quyết là sử dụng tài sản đang có một cách hiệu quả" chỉ nói lên một phần vấn đề.

Webtretho có một tài sản khổng lồ về nội dung do người dùng đóng góp. Đây chính là vấn đề tôi gặp phải! Cái gì quá cũng không tốt, rượu ngon đến mấy mà uống mãi cũng say. Hãy tìm chủ đề "mang thai tháng đầu" trên Webtretho, bạn sẽ thấy 439.000 kết quả liên quan.

Cùng một chủ đề, có rất nhiều lời giải 
Trong số hơn 439k kết quả này có rất nhiều thông tin bị nhiễu, những trao đổi không đáp ứng được nhu cầu tức thời của người tìm kiếm vì sự đa dạng do nội dung người dùng đóng góp.

Làm thế nào để đọc hết các nội dung đó? Làm thế nào để chọn được nội dung nào quan trọng cần đọc trước, nội dung nào có thể đọc sau? Làm thế nào để bỏ qua các trao đổi không có thông tin? Câu trả lời sẽ không dễ dàng chút nào.

Làm thế nào để thực hiện SEO thành công cho doanh nghiệp lớn

Robin Aguilar Francis -  Senior Manager, Search & Social cho Autodesk - cho biết thách thức lớn nhất để thành công trong công việc:
Sẽ không có ai cho bạn biết rằng phần công việc lớn nhất của bạn là đào tạo mọi người, từ trên xuống dưới bạn làm cái gì, tại sao nó quan trọng và làm sao để các bộ phận khác có thể tự làm cho chính họ. Tôi đã nghĩ rằng tất cả những gì bạn cần làm là thuyết phục từ cấp cao nhất.  Kinh nghiệm cho tôi thấy bạn cần phải cho tất cả mọi người trong toàn bộ tổ chức có mong muốn học hỏi cho chính họ. SEO là công việc của tất cả mọi người.
Bài viết của Rick DeJarnette, SEO tại MSN.com sẽ là một trích dẫn rất ý nghĩa cho bài viết: "Để thực hiện SEO thành công cho doanh nghiệp lớn, bạn cần rất nhiều thứ. Bạn cần sự thông minh, thông thạo trong ngành, sẵn sàng học hỏi và tháo vát để có được những thông tin về kỹ thuật tốt nhất (những thứ thường xuyên thay đổi theo thời gian). 

Bạn cần phải sẵn sàng làm việc với nhiều người để hoàn thành nhiệm vụ. Cho họ thấy bạn tôn trọng học (cho dù vài người không được như thế), cung cấp thông tin và công cụ họ cần để thành công, và khi thành công nên cho họ và sếp của họ biết rằng những việc họ đã đóng góp và có ý nghĩa thế nào."

Cuộc đua chỉ mới bắt đầu
Khi nhìn lại các bạn cùng ngành, những chiến binh có nhiều năm chuẩn bị thì có lẽ cuộc đua của tôi chỉ mới bắt đầu. Dưới đây là thống kê số lượng backlink của các bạn trong ngành, họ đã phát triển trong 2-3 năm liên tục với tốc độ đáng nể. 



Hầu hết chúng ta đều học được rằng: bạn chỉ cần tập trung vào 20% công việc, bạn sẽ đạt được 80% hiệu quả. Đó chính là quy luật Pareto huyền thoại, hay thường gọi là 20/80. Chúng ta có thể suy luận: hãy tìm ra 20% công việc ảnh hưởng 80% kết quả SEO.

Áp dụng quy luật này vào cuộc sống, chúng ta chỉ làm 20% các task quan trọng nhất để đạt được 80% thành quả.  Done better than perfect.

Theo tôi, suy nghĩ đó là chưa chính xác trong trường hợp này. Tôi sẽ giải thích bằng một quy luật khác gọi là quy luật 10.000 giờ tương đương với 5 năm làm việc. Quy luật này nói rằng, bạn phải mất tối thiểu là 10k giờ để trở thành chuyên gia trong một lĩnh vực nào đó. 

Điều này có thể hiểu như thế nào? Ai đã đạt 10k giờ làm việc SEO mới có đủ khả năng trở thành expert. Josh Kaufman trong video dưới đây cho biết chỉ cần 20 giờ để cải thiện và làm tốt một việc, nhưng mất tới 10 nghìn giờ để trở thành người "có số má" trong những ngành chuyên biệt.



Có gì khác nhau giữa một bạn làm SEO nghiên cứu trong 20 giờ so với 10k giờ? Khác biệt có lẽ là rất nhỏ. Đây là hình ảnh Josh Kaufman cho chúng ta thấy sự khác biệt đó:


Hầu hết các bạn làm SEO đều biết một số điều cơ bản giống nhau: cần tối ưu title, description, url, h1..  Ngoài các điểm cơ bản rất giống nhau đó, sẽ có những chi tiết nhỏ hơn nữa, chi tiết hơn nữa.

Nhưng liệu nó có cần thiết phải làm không, khi kết quả chỉ có thêm một sự khác biệt nhỏ? Sự khác biệt rất nhỏ đó sẽ giúp một ca sĩ trở thành những ca sĩ hàng đầu hay hacker đầu tiên tìm ra lỗi bảo mật nghiêm trọng chứ không phải đám đông còn lại. Người ta luôn giống nhau ở những điều lớn lao, họ chỉ khác nhau ở chi tiết.


Tại Olympic London 2012, Usain Bolt - vận động viên người Jamaica đã có một buổi chiều thi đấu vô cùng xuất sắc đưa anh trở thành huyền thoại trong làng điền kinh thế giới vì anh đã chạy nhanh hơn người kế tiếp 0.12 giây. Anh kết thúc 100m chạy với chỉ 9.63 giây so với  Yohan Blake mất  9.75 giây.


Trong cuộc đua marathon lên top của Google, chỉ kém hơn một chút bạn sẽ phải ở lại phía sau. Số 2 không bao giờ là Số 1. 

Hãy luôn hoàn thiện và tiến về phía trước!

Thứ Tư, 25 tháng 9, 2013

(not provided) Khám phá bí mật với 2 bước đơn giản

Bà con xôn xao vì sắp tới report về keywords từ Search có thể chuyển thành 100% (not provided), nghĩa là mình sẽ không biết từ khoá nào mang lại traffic cho mình từ giao diện của Google Analytics.

Chia sẻ với bạn một mẹo nhỏ để có thêm thông tin khi gặp tình huống này.

Bước 1. Đăng nhập Google Analytics
Bước 2. Bấm vào link dưới đây
https://www.google.com/analytics/web/template?uid=lkvwAvJoSpm5EXy6YuRylA

Khi bấm liên kết này sẽ có thông báo như sau, bạn chọn giao diện, tài khoản muốn xem.
Custom Report cho trường hợp (not provided)


Bạn sẽ có một Report theo từng URL, giúp bạn biết những trang có traffic từ (not provided) có traffic như thế nào, cũng như nhiều thông tin khác như hình dưới đây

Kết quả sau khi cài đặt SEO WTT : (not provided) Analysis 

Mỗi khi bạn muốn xem, bạn bấm vào phần Custom report, chọn SEO WTT : (not provided) Analysis để xem.

Chúc bạn thành công!

Thứ Sáu, 7 tháng 12, 2012

Vì sao Ninh chưa tuyển được SEO Specialist ?

Sau bài viết khá dài của Ninh về chuyện "chưa tuyển được SEO Specialist" trên diễn đàn cũng như FB đã có khá nhiều nhận xét.

Bản thân tôi cho rằng, cái quan trọng là bạn ấy chưa tìm được người giỏi như mong muốn, đủ năng lực như bạn ấy mong đợi. Nhưng như thế nào là giỏi, như thế nào là đủ năng lực mà một SEO Specialist cần?

Slide dưới đây tôi đề cập tới một khía cạnh khác: làm SEO tại Agency,  có thể là một gợi ý cho trường hợp này:



Đây là bài viết gốc của Ninh:

Quyết định viết bài này vì tuyển SEO Specialist hơn 2 tháng rồi mà vẫn chưa tuyển được, có lúc đã tự hỏi hay do mình khó tính? Đã phỏng vấn hơn chục bạn rồi, có bạn thì đang làm SEO executive, có bạn thì đang làm SEO specialist tại những công ty rất có tiếng tăm trong thị trường e-commerce hiện nay, cũng có bạn mới chập chững làm SEO (theo đánh giá cá nhân của mình), có cả bạn làm SEO ở nước ngoài mới về Việt Nam.
Trước tiên phải nói về người như thế nào mình sẽ sẵn sàng tuyển:
* Giỏi > chắc chắn rồi.
* Chưa giỏi nhưng có đam mê, yêu thích và dám theo đuổi nó.
Vấn đề mình hay gặp nhất là: các bạn thường (không phải tất cả các bạn)  Overestimate bản thân.
Một số vấn đề thường gặp:
- Các bạn thường có suy nghĩ như sau: mình có khả năng làm lên top 10 một vài từ khóa khó (hoặc hai ba - năm chục từ khóa) , vậy mình xứng đáng là SEO Specialist.  Đúng là một phần mục đích của SEO là ranking tốt hơn nhưng đó là điều kiện cần, chưa hẳn là đủ.
- Các bạn mà mình phỏng vấn thường quá chậm trễ (hoặc không) trong việc cập nhật tin tức SEO hàng ngày, những thuật toán mới, những thay đổi mới của Search Engine, hầu hết các bạn chẳng biết SEOMOZ là gì, có biết thì cũng không theo dõi. (lấy ví dụ vậy cho dễ hiểu, mình cũng hỏi rất nhiều trang về seo khác mà cũng không biết luôn). Việc này làm mình thấy lo lắng khi giao cho bạn ấy một trang web.
- Không thể hiện được đam mê/không dám dấn thân vì đam mê: các bạn nên biết rằng ở miền nam Việt Nam hiện nay (30-11-2012) chẳng cótrường (in đậm không trẻ trâu lại nhầm là thầy) nào dạy SEO ra hồn cả (gạch đá mình nhận hết - không sống ở miền bắc nên không bàn tới miền bắc - edit 2.12), nếu chẳng có đam mê thì các bạn sẽ mãi chẳng vươn lên nổi vì bản thân không tự vận động thì không thể tự học để trở thành seo specialist được  - 99% seo specialist mình quen biết hiện nay đều do tự học mà thành công.  Có bạn mình phỏng vấn không trả lời được câu hỏi nào của mình cả nhưng sẵn lòng yêu cầu mức lương rất cao (gần gấp đôi mức lương tại công ty cũ của bạn ấy). Mình thực sự thấy bạn ấy cũng đam mê, nhưng rõ ràng bạn ấy mê tiền hơn rất nhiều, kiến thức về SEO thì cũng chỉ được như một bạn SEO executive trong công ty mình, bạn ấy thể hiện rằng muốn học nhiều hơn về SEO nhưng bạn ấy lại muốn được người khác trả lương cao để đi học - đời không như mơ.
- Chưa đủ kiến thức nền chuẩn: thường thì các bạn trả lời rằng sitemap thì url là quan trọng nhất (huề vốn rồi vì không có url thì đâu gọi là sitemap). Cũng chẳng bạn nào liệt kê được quá 3 yếu tố trong sitemap, có bạn còn nói sitemap generate mệt quá, kệ nó rồi từ từ google cũng index thôi. (đọc đến đây chắc có người đang search về sitemap ).
- Không có kinh nghiệm làm việc trên những hệ thống website lớn, điều này thì không thể trách các bạn được nhưng nếu có cơ hội thì hãy tham gia ngay khi có thể, làm việc với các website lớn sẽ giúp các bạn có nhiều cơ hội tiếp xúc với các giới hạn của SEO, giới hạn của web và giới hạn của system…sẽ giúp các bạn thấy rõ hơn SEO không đơn giản là ranking cho một vài từ khóa.
- Không chủ động trong công việc: cái này mình cũng từng mắc phải và nhận ra nó là yếu tốt rất quan trọng vì là một specialist chắc bạn không muốn và có lẽ cũng không cần ai khác cầm tay chỉ làm cái này cái kia, vậy thì phải chủ động, tự nghĩ ra việc, tự điều phối công việc của bản thân. 
- Khả năng ngoại ngữ quá kém: thực sự là ngoại ngữ (tiếng anh) của mình cũng kém nhưng không đến nỗi không biết viết vài từ liên quan đến seo hay ít nhất mình cũng đọc hiểu được một vài trang blog, một vài quyển sách…có rất nhiều bạn làm seo 2-3 năm rồi nhưng vẫn không có khả năng này: mọi thứ đều tự học (?) và đọc ở các trang tiếng việt. Khi làm một SEO Specialist các bạn sẽ phải trả lời rất nhiều câu hỏi khó và bất ngờ của sếp vì vậy chuẩn bị một lượng ngoại ngữ đủ để tìm kiếm và tìm được cái mình cần là rất cần thiết.
- Sợ thay đổi: có nhiều bạn mình thuyết phục rất nhiều nhưng thậm chí còn không dám tham gia một buổi phỏng vấn ? Mình thấy chẳng mất gì cả ngoài tối đa 2 tiếng đồng hồ, chắc chắn 2 tiếng đó cũng không lãng phí vì ít nhất bạn sẽ biết được bạn yếu hay mạnh gì, và còn là cơ hội kiểm chứng những điều bạn làm là đúng hay sai, tham gia phỏng vấn chỉ có lợi hơn cho bạn mà thôi, nếu bạn không được tuyển thì cũng chỉ là “chúng ta chưa phù hợp” chứ mình cũng chẳng bao giờ nghĩ rằng bạn quá dở hay nhìn bạn một cách khác cả - mình cũng đã từng trải qua giai đoạn như bạn lúc trả lời không được hay trả lời rất tốt một câu hỏi về SEO.
Bài viết được viết ra theo đúng suy nghĩ và nhận thức trong sáng [ :)) ]của bản thân không nhằm mục đích đả kích cá nhân riêng biệt. Mình cũng không cố tỏ ra khó tính, mình rất thoải mái nhưng không dễ dãi :D (ai đã tham gia phỏng vấn thì hiểu rất rõ về giờ giấc, ăn mặc, nói chuyện…) , Riêng các bạn có đam mê, yêu thích mà mình đã phỏng vấn mình vẫn luôn mong các bạn về làm việc với mình còn những bạn không có đam mê thì mình thực sự không dám.

Chủ Nhật, 4 tháng 11, 2012

Trương Võ Tuấn : "Tìm Việc Nhanh" là chiến lược định vị

Trong hai bài viết về chủ đề tên miền từ khóa gần đây, Tìm Việc Nhanh (TVN) được đề cập như một điển hình về sự thành công trong việc xây dựng thương hiệu từ một tên miền từ khóa (EMD). Tôi đã có dịp trao đổi với anh Trương Võ Tuấn, CEO của TimViecNhanh.com để tìm hiểu "nhanh" về cách chọn lựa tên miền cũng như phương pháp đầu tư của trường hợp này.

Ngoài tên miền TimViecNhanh.com, Trương Võ Tuấn còn được biết đến như một đại gia về tên miền với hơn 10 nghìn tên miền khác nhau, trong số đó có CongSo.com - sản phẩm hợp tác chính thức với Google về Google AdSense thời gian gần đây.


Mời bạn cùng theo dõi nội dung trao đổi dưới đây

Trong đợt Google cập nhật EMD gần đây, anh có bị ảnh hưởng không?
Cập nhât EMD công ty anh bị ảnh hưởng chứ, ví dụ như website SuaOngChua.com.vn đang ở vị trí 1,2 trang 1 đã xuống đến trang 3, 4.

Vì sao anh lại chọn tên miền timviecnhanh.com, nó có giúp ích gì trong vấn đề seo hay chỉ là trùng hợp?
Thương hệu vẫn là quan trọng nhất, nên nếu cứ chạy theo seo coi chừng bị lạc lối. Hiện tại số lượng tìm kiếm từ chính xác (exact match)  của “tìm việc nhanh” nhiều hơn “việc làm” cho thấy người dùng đang nhận định đây là thương hiệu.

Việc chọn tên TVN xuất phát từ quan điểm thành lập trang web, đó là chiến lược định vị khi làm dự án chứ không phải quan tâm đến seo. Công ty hiện có nhiều tên miền từ khóa nhưng vẫn sử dụng tên miền thương hiệu là chính

Định vị ở đây là "nhanh" phải không anh?
Nhanh và hướng đến người tìm việc. Tại thời điểm đó, toàn bộ các website việc làm đều hướng đến người tuyển dụng như : job, work, tuyendung... chỉ duy nhất bên anh là hướng đến tìm việc.

Quan điểm về đầu tư tên miền của anh từ ngày đầu là mua cả bộ và chỉ chọn domain nào đủ bộ TLD (com/net/org/vn/com.vn..) mới mua. Thời điểm đó, anh không mua những tên miền không đủ bộ, nếu không có đủ tối thiểu là 3 bộ chính  .com. com.vn và .vn.

Sau này quan điểm anh thay đổi, CongSo.com, SuNghiep.com anh không mua đủ bộ nhưng anh vẫn đầu tư vì tên miền ngắn có nhiều lợi thế hơn. Tên miền ngắn dễ hơn trong việc truyền thông, làm logo...

Các tên miền này đều rất đẹp, anh có phải mua lại của ai hay anh mua từ các đại lý gốc?
Bên anh mua lại. Đầu tư tên miền xấu nhiều khi đắt tiền hơn tên miền đẹp rất nhiều, gia hạn 10 năm cho 5 cái tên xấu (và cả bộ tên miền) thì mua 1 domain đẹp rẻ hơn nhiều. Hiện tại, anh quan điểm không đầu tư tên miền theo bộ, không đầu tư tên miền xấu, không quan tâm key domain nữa.

Có phải ý anh đang nói đến giá trị về lâu dài, và có khả năng làm thương hiệu
Đúng vậy. Anh ví dụ là SuNghiep.com vẫn đỉnh nhất trong các tên miền SuNghiepChungTa, SuNghiepBanTre, SuNghiepLauDai, ToivaSuNghiep .. nhưng cơ hội mới là điểm đáng lưu ý. Thời điểm xuất phát của tên miền từ khóa sớm thì tự thân nó làm nên thương hiệu. Domain key làm thương hiệu là vô đối nhưng nếu tên miền đỉnh mà thời điểm xuất phát muộn thì cơ hội sẽ vuột mất. Khi đó các thương hiệu đã mạnh, domain key cũng không còn mang lại lợi thế nữa.

Thietkeweb.com là đỉnh nhất rồi của ngành nhưng yếu điểm của cái tên miền từ khóa không phải là không có.

Theo kinh nghiệm của anh thì bao lâu một tên miền sẽ trở thành thương hiệu?
Thời gian sẽ tùy độ phủ của ngành, không có khái niệm bao lâu về thương hiệu vì nó phụ thuộc và ngân sách và đặc điểm ngành

Trước khi làm TVN, ở góc độ nhà đầu tư anh đã phân tích thế nào ạ?
Chỉ là dự án đầu tay nên kinh nghiệm đầu tư của anh lúc đó còn non lắm, chỉ phân tích trên quan điểm tài chính. Timviecnhanh phát triển theo định hướng không sống nhờ vào quỹ đầu tư mà nó đầu tư cho chính nó mà thôi.

TVN mất bao lâu để đạt điểm hòa vốn anh?
Trong vòng 1 năm. Mấu chốt chính là chi phí thấp. Khi kinh doanh anh đã xác định vùng lợi nhuận nên định vị và dịch vụ hướng đúng đối tượng, chẳng hạn không chạm vào phân khúc mà VietnamWorks đang chiếm giữ.

Làm thế nào để giữ được chi phí thấp mà vẫn phát triển được một sản phẩm hiệu quả?
Điều này phụ thuộc vào người cầm quân vì không có câu trả lời cho câu hỏi đó. Chẳng trường hợp nào giống trường hợp nào.

Kết luận: Tôi tin rằng bạn cũng giống tôi, đều nghĩ rằng Tìm Việc Nhanh từ ban đầu đã nhắm vào tên miền từ khóa, nhưng thực tế thì  hoàn toàn khác: TVN đi theo chiến lược định vị từ ban đầu chứ  không quá chú trọng vào SEO. Phát triển sản phẩm, chọn đúng phân khúc và hòa vốn trong vòng một năm là một câu chuyện thú vị và cũng là một kết quả đáng mơ ước của nhiều bạn khởi nghiệp với sản phẩm internet.

Chúc các bạn tìm thấy cảm hứng qua những thông tin tuy ngắn ngủi nhưng chứa đựng tâm huyết và cách nghĩ của một nhà đầu tư chuyên nghiệp, đã gặt hái được những thành công trong ngành Internet Việt Nam.

Thứ Bảy, 27 tháng 10, 2012

Du Nguyễn: sẽ dốc toàn lực vào 01 tên miền thương hiệu!

Sau bài viết “Thương hiệu Việt & Tên Miền: có nên chọn Tên-miền-từ-khóa?”, tôi tiếp tục phỏng vấn Du Nguyễn, người tôi vẫn gọi là “tiền bối” về khía cạnh tuổi nghề. Trong nhiều dịp tiếp xúc cá nhân giữa tôi với đại diện các công ty lớn nhỏ khác nhau, Du luôn nổi lên như một trong những cá nhân uy tín và được nhiều người biết đến  nhất trong ngành SEO Việt Nam tính đến thời điểm hiện tại.

Du Nguyễn - Managing Director at First Page / SEO Manager at Lazada
 Photo by Jimmy Teo
Du Nguyễn được biết đến như là người sáng lập website LamSEO.com  từ tháng 10/2007 và mang lại cho ngành SEO  những thông tin quý báu suốt 5 năm qua.  Chuyên môn của Du được khẳng định thông qua những dự án SEO lớn và phức tạp nhất Việt Nam như vnExpress.net (Du là SEO/Web Traffic Manager tại FPT Online), phụ trách SEO cho dự án  Zing.vn từ những ngày đầu tiên và hiện đang giữ vai trò SEO Manager tại Lazada Việt Nam.

1. Công việc

Xin chào Du, đã lâu không gặp Du trong các buổi offline về ngành SEO. Công việc hiện tại của Du là gì?
Hiện tôi mới tham gia dự án thương mại điện tử Lazada.vn với vai trò SEO manager đồng thời cũng vừa thành lập và điều hành một công ty riêng chuyên về Search Marketing tên gọi First Page (website chưa xây dựng xong nên bạn Google không ra đâu).

Vai trò Du đang đảm nhiệm sẽ giải quyết vấn đề gì cho Lazada 
Lượng khách & đơn hàng từ các công cụ tìm kiếm mà không phải trả phí, mà chủ yếu là từ Google.com.vn.

Làm sao để giải quyết vấn đề này một cách hiệu quả, KPI là gì?
Câu hỏi ngắn nhưng khó trả lời đây. KPI thì tôi không thể công bô con số cụ thể được. Còn giải pháp hiệu quả thì theo tôi nằm ở chỗ nên hiểu mình mạnh gì yếu gì so với các đối thủ khác từ đó có kế hoạch thích hợp.

Du đã bắt đầu công việc SEO như thế nào, cơ duyên nào đã đưa bạn đến công việc này?
Trong một bài chia sẻ chân tình trên Làm SEO về “Tự học SEO cho Newbie”, tôi đã nói qua việc này. Đó là khoảng giữa năm 2005 khi đang thời gian thử việc vị trí Web Copywriter cho Audio4fun.com, một website bán phần mềm cho thị trường nước ngoài, sếp chắc thấy tôi mê web quá nên giao thêm việc tìm hiểu, nghiên cứu & ứng dụng SEO vào website công ty. Thế là bén duyên tới giờ.

Ngày xưa đi học tôi mơ sau này trở thành một nhà văn, lên đại học thì ấp ủ làm copywriter nhưng 07 năm nay thì người ta nhìn mặt tôi là thấy cái sẹo khắc chữ SEO trên trán. Không biết nên buồn hay nên vui nữa.

Theo Du, làm sao để trở thành một người làm seo giỏi?
Tôi nghĩ đầu tiên là chịu khó, có đam mê, phương pháp đúng và không ngừng thử nghiệm để tự rút ra kinh nghiệm, dựa trên những chỉ dẫn từ chính Google và website nổi tiếng như SEOMOZ.org, SearchEngineLand.com... Có đam mê và chịu khó, kiên trì sẽ giúp bạn luôn có động lực phấn đấu, còn phương pháp và thử nghiệm sẽ giúp bạn đo lường, điều chỉnh để tối ưu công việc. Một mẹo nhỏ nữa là thay vì chỉ đặt câu hỏi trên các diễn đàn trong nước thì chịu khó trao đổi với các bạn làm SEO nước ngoài, đặc biệt khai thác các toán tử của Google trước khi hỏi. Và quan trọng là người làm SEO ít nhất phải có 01 website riêng hoặc blog cá nhân để trải nghiệm.
Ở những công ty lớn có nhiều phòng ban khác nhau thì kĩ năng giao tiếp, gây ảnh hưởng hoặc thuyết phục cũng rất cần thiết để giúp công việc trôi chảy và hiệu quả hơn.
Ngoài ra thì hiện tại ngoài SEO bạn cũng nên tự trang bị kiến thức, kinh nghiệm về các kênh quảng bá khác vì một website thành công không chỉ nhờ vào SEO.
Mà nói thật nhé, tôi không nghĩ mình là người làm SEO giỏi, vì không phải lúc nào tôi cũng đáp ứng những tiêu chí mà tôi vừa liệt kê ở trên.

LamSeo.com là website được rất nhiều người làm SEO biết đến, vì sao lại xảy ra sự cố mất tên miền và Du đã làm gì để lấy lại domain?
Tôi muốn bắt bẻ bạn một chút, là tôi luôn ghi in hoa chữ SEO trong LamSEO.com chứ không thích cách ghi LamSeo.com. Tôi cũng muốn nhân dịp này cảm ơn đến tất cả những cộng sự đã đóng góp nhiều bài viết hữu ích cho LamSEO.com thời gian qua, vì rõ ràng LamSEO.com được nhiều người người quan tâm là do phần nhiều đóng góp của các cộng sự, cộng tác viên. Và tôi rất mong tiếp tục nhận được hỗ trợ từ các bậc tiền bối và các bạn trong thời gian sắp tới.
Việc tên miền LamSEO.com, cùng với TuvanSEO.com và TuVanLamSEO.com bị mất ngày 11/07/2012 thì lỗi cũng do tôi bất cẩn trong việc quản lí tên miền. Tôi sẽ chia sẻ cụ thể hơn về các sai sót ngớ ngắn của tôi trên blog cá nhân sớm thôi để một số bạn có thể rút kinh nghiệm.
Để lấy lại tên miền tôi đã liên hệ với tổ chức bảo vệ sở hữu trí tuệ quốc tế WIPO nhưng mẫu đề nghị của tôi không được duyệt do tên miền chưa được đăng kí sở hữu trí tuệ, trademark. Tôi đành ngậm ngùi bỏ cuộc thôi.
Hiện tại “hacker” đang rao bán LamSEO.com trên Sedo.com với giá 8,888 USD nhưng tôi nghĩ duyên đã hết nên không tham gia đấu giá. Tôi sẽ dùng số tiền đó đầu tư vào tên miền/website khác để làm mới chính mình.

Domain bị mất ảnh hưởng nghiêm trọng đến doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp kinh doanh thông qua internet.  Theo Du, họ nên  làm gì để bảo vệ tên miền của mình?
  • Thứ nhất là luôn ghi nhớ ngày hết hạn của tên miền để gia hạn kịp lúc.
  • Thứ hai là nên dùng email bí mật nào đó để quản trị tên miền. Bạn cũng có thể dùng Gmail và kích hoạt tính năng bảo vệ 02 lớp, kết hợp mật khẩu (điều bạn biết) và điện thoại của bạn (cái bạn có)
  • Thứ nữa là nên đăng kí thêm chế độ bảo vệ riêng tư cho chủ sở hữu để khi ai đó xem WHOIS đều không lần ra được email quản trị. 
  • Không dùng chung mật khẩu (hoặc dễ đoán) cho các dịch vụ khác nhau với tài khoản quản trị tên miền
  • Ngoài ra nên đăng kí sở hữu trí tuệ/trademark để khi có sự cố thì được các tổ chức quốc tế hỗ trợ. Còn nếu tên miền đăng kí ở VN có đuôi .vn hoặc .com.vn thì có thể yên tâm về khoản bảo hộ.  

2. EMD vs Brand domains

Du đánh giá thế nào về tên-miền-từ khóa?
Từ khóa trùng tên miền rõ ràng là lợi thế cho SEO. Đó là lí do tại sao giới SEO & đầu cơ tên miền quốc tế thường ưu tiên chọn mua tên miền chứa từ khóa (một phần hoặc hoàn toàn)...

Ở Việt Nam cũng có nhiều đơn vị, cá nhân sớm nắm bắt và nhanh chóng đăng kí nhiều tên miền từ khóa, thường là “niche market” (thị trường ngách). Bản thân tôi cũng có một vài tên miền dạng như thế mà tiêu biểu có thể là LamSEO.com.

Lợi thế đó là gì? Bài viết của Hiển lần trước đã bao quát đầy đủ rồi, tôi chỉ muốn nhấn mạnh khía cạnh lợi thế về đầu tư và thời gian. Tức là bạn nỗ lực ít hơn, đầu tư nội dung ít hơn nhưng vẫn có thế nhanh chóng top 01 từ khóa trùng tên miền (vài tuần thậm chí vài ngày nếu từ khóa ít cạnh tranh), đặc biệt là ở những từ khóa mới xuất hiện (xu hướng, ngành mới). Điều này rất thuận lợi cho các mô hình xây dựng liên kết, site vệ tinh để bao phủ top 10 công cụ tìm kiếm. 

Tôi muốn lấy ví dụ về tên miền dạng này ở VN ngay trong giới SEO. Còn nhớ cuối năm 2008 có cuộc thi SEO với từ khóa “cuocthiseo” trên Google.com. Khi đó website cuocthiseo.com liên tục top 01 từ khóa này trong 03 tháng tháng diễn ra mặc cho phía dưới có nhiều website đầu tư nội dung & xây dựng liên kết tốt hơn.

Một bí mật mà ít ai ngờ đến: chính bản thân tôi cũng tham gia cuộc thi này với website vietseoguy.com, chủ yếu muốn kiểm nghiệm có phải “Content is King” hay không với những từ khóa mới. Tôi nhận thấy site mình là một trong những site hiêm hoi khi đó tự viết nội dung tiếng Anh và đều đặn nhưng kết quả chung cuộc chỉ xếp thứ 05 hoặc 06 gì đó. 

Điểm yếu 
Không có điểm yếu. Nhưng vì không có điểm yếu nên dễ chủ quan và dẫn đến kết quả không như mong đợi. Nói cách khác điểm mạnh cũng có thể là điểm yếu của tên miền từ khóa. 

Nếu bạn chỉ làm nội dung hời hợt vì nghĩ rằng dễ đứng top thì nhất thời có thể trên đối thủ, nhưng sau một thời gian nếu website bạn không hoặc ít mang giá trị cho người dùng thì rốt cuộc website sẽ bị tuột hạng và mất khách thôi. 

Còn nếu bạn vừa tận dụng tên miền từ khóa vừa đầu tư bài bản và có chiều sâu về nội dung, branding, marketing,... thì nhiều khả năng sẽ “vô đối”…

Tên miền từ khóa vs Tên miền thương hiệu, theo Du mình nên chọn yếu tố nào?
Tôi muốn mượn lời của Matt Cutts, trưởng phòng chống spam của Google, khi được hỏi liệu “Google có đánh giá cao các thương hiệu khi xếp hạng không?” thì ông ta cho rằng đối với Google khi xếp hạng thì không quan tâm đến thương hiệu của website, mà chỉ quan tâm đến các yếu tố như Trust, Authority, Reputation, Pagerank, High-quality content.

Còn đối với tên miền từ khóa thì cuối tháng 09 vừa rồi ông ta cũng nói đã đánh tụt hạng các site tên miền từ khóa mà nội dung chất lượng kém (truy vấn/từ khóa tiếng Anh).

Điều này có nghĩa là về dài hạn, bạn chọn tên miền nào không quan trọng bằng việc bạn phát triển nội dung cho nó như thế nào, có đáp ứng nhu cầu tìm kiếm của khách hay không…

Về thủ thuật thì dĩ nhiên là nếu bạn tìm được tên miền nào có chứa từ khóa đúng với tên ngách, thị trường, sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn thì bạn nên mua ngay, không chỉ .com mà còn bao phủ các Top Level Domain  khác nữa (net/info/org/vn/com.vn...). Nếu bạn chần chờ thì đối thủ của bạn sẽ mua, và bạn sẽ mất công nhiều hơn. 

Trong trường hợp bạn không tìm được tên miền từ khóa như mong muốn thì  bạn cũng không nên lo lắng quá, bởi vì rất nhiều tên miền không trùng hoặc chứa từ khóa vẫn đứng top nhiều từ khóa nặng kí.  Site tin tức  thì có VnExpress.net, 24h.com.vn, thương mại với Vatgia.com, công nghệ thì tinhte.vn, giải trí thì có zing.vn, eva.vn… 

Một ví dụ khác là tên miền LamSEO.com và TuVanSEO (trước đây đều là của tôi nhưng đều bị đánh cắp từ 11/07/2012) thì LamSEO.com vẫn từng xếp hạng 01 và nằm trên TuVanSEO.com với 02 từ khóa “tu van seo” và “tư vấn seo”.

Kết luận:
  1. Nếu buộc phải chọn lựa giữa đầu tư chỉ 01 tên miền thương hiệu và 10 tên miền từ khóa, tôi sẽ dốc toàn lực vào 01 tên miền để biến nó thành thương hiệu.
  2. Nhưng nếu có thể lựa chọn cả hai, dĩ nhiên tôi sẽ chọn cả hai, nhưng cũng sẽ ưu tiên cho tên miền thương hiệu hơn. Các tên miền từ khóa sẽ đóng vai trò hỗ trợ.
Dù tên miền nào thì ưu tiên hàng đầu vẫn là phát triển nội dung & mang giá trị lại cho người dùng.

3. Ngành SEO tại Việt Nam

Du nhận xét về những SEO (người làm seo) ở Việt Nam như thế nào?
Nhìn chung các bạn rất tài năng, ham học hỏi và chịu khó, nhanh chóng tiếp thu, cập nhật cái mới và hầu hết đều có trải nghiệm riêng ngay chính các site của các bạn. Tương lai các bạn sẽ ngời sáng! Chỉ có một điều nhỏ là lướt qua các diễn đàn SEO thì tôi thấy không ít bạn thiếu tự tin và hỏi nhiều câu hỏi hơi tủn mủn mà lẽ ra các bạn có thể tự google và trải nghiệm được. 

Được biết Du có công ty riêng là First Page, công ty này cung cấp những dịch vụ gì cho doanh nghiệp? Các dịch vụ này sẽ giúp doanh nghiệp giải quyết vấn đề nào?
Từ sau khi LamSEO.com bị đánh cắp thì tôi càng quyết tâm làm điều gì đó có ích cho mình, cộng đồng SEO và các doanh nghiệp quan tâm kênh quảng bá online, và tôi chọn tên công ty là First Page, nghe là thấy nó liên quan search liền. Chúng tôi cung cấp các giải pháp search marketing từ nâng thứ hạng từ khóa quan trọng/sống còn của doanh nghiệp đến phát triển lượng khách hàng tiềm năng, cải thiện tỉ lệ chuyển đổi và gia tăng đơn hàng cho các site TMĐT, xử lí khủng hoảng và bảo vệ thương hiệu trên công cụ tìm kiếm.   

Phát triển khách hàng tiềm năng như thế nào?
Là đổi góc nhìn một chút. Nhiều doanh nghiệp cứ đinh ninh phảilên top vài từ khóa mà mình chủ quan nghĩ nó sẽ tốt cho kinh doanh. Nhưng thực tế thì những từ khóa đó hoặc không khả thi hoặc không phải đúng nhu cầu tìm kiếm. Còn rất nhiều từ khóa tiềm năng khác chưa được khám phá liên quan đến sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp. Tôi hay nhận được các yêu cầu làm SEO để tăng hạng các  “hard keywords” kiểu như “điện thoại”, “thời trang”. Tại sao không tìm tòi các từ khóa “mềm” hơn hoặc “long-tail” để vừa khả thi vừa nhắm đúng đối tượng và tỉ lệ chuyển đổi thành khách hàng hơn, ví dụ “bán điện thoại giá rẻ” hoặc “shop thời trang nữ cao cấp tại Tphcm”... 

Cải thiện tỉ lệ chuyển đổi có phải là UX? Conversion optimize? 
“Tỉ lệ chuyển đổi” là dịch từ “conversion rate”. Ví dụ hiện tại cứ 1000 visits từ Google thì chỉ có 2 đơn hàng thành công, tỉ lệ 0,2%. Mục tiêu là phải cải thiện tỉ lệ đó bằng cách phân tích, tối ưu landing page và nghiên cứu lại từ khóa...

Dịch vụ chuyển đổi này không chỉ là SEO mà còn chạm trực tiếp đến điều mà mọi doanh nghiệp đều quan tâm: Tiền. Ở đây, Tiền chính là doanh thu đến từ đơn hàng online. Làm thế nào để khách hàng tin rằng First Page có thể làm được điều đó?
Bản thân tôi và cộng sự tại First Page đều đã kinh qua ít nhất hai dự án TMĐT lớn nên rất chú trọng đến việc tối ưu hóa tỉ lệ chuyển đổi từ khách viếng thăm thành khách hàng thực tế, dựa vào những con số rất cụ thể của Google Analytics. Chúng tôi giám sát và báo cáo hàng tuần để kịp thời điều chỉnh hoặc phân tích nguyên nhân tăng giảm...

Xử lý khủng hoảng và bảo vệ thương hiệu như thế nào? Du có có thể nói rõ hơn?
Thương hiệu càng lớn thì càng phải được chú trọng bảo vệ, đặc biệt là trong thời buổi internet phát triển mạnh mẽ. Tôi ví dụ bạn đầu tư bạc tỉ vào marketing truyền thống, xây dựng hình ảnh thương hiệu ABC rộng khắp cả nước, đi đâu cũng thấy thương hiệu của bạn nhưng ai đó (khách hàng tiềm năng) tò mò không biết thương hiệu của bạn là gì thì nhiều khả năng họ sẽ lên mạng google từ khóa “ABC” và biết đâu trong top 10 kết quả có một hoặc vài kết quả đang nói xấu thương hiệu của bạn mà sự thật không phải như vậy. Mà bạn biết rồi đấy, ở Việt Nam thì Google là website phổ biến nhất (theo Alexa).
First Page đang triể khai và không ngừng hoàn thiện dịch vụ mới này để giúp các doanh nghiệp yên tâm với thương hiệu của mình trên internet, hoặc ít nhất là trên Google.

Du nhận xét thế nào về thị trường [seo] , [online marketing] tại Việt Nam hiện nay?
Tôi cảm được thị trường SEO nói riêng và online marketing nói chung tại Việt Nam đang nóng lên từng ngày, đặc biệt những lúc khó khăn kinh tế như hiện tại. SEO hoặc online marketing đầu tư chi phí thấp nhưng hiệu quả cao, lại dễ dàng đo lường và tối ưu liên tục. 

Khác biệt giữa First Page và các công ty về SEO khác ở đâu? Điều gì khiến khách hàng chọn bạn?
Tôi thực sự chưa tìm hiểu kĩ các công ty SEO khác đang hoạt động như thế nào nên không dám lạm bàn. Tôi chỉ quan tâm là dù làm riêng hay làm thuê thì  tôi luôn muốn SEO trở thành một kênh đầu tư hiệu quả của doanh nghiệp, cả ngắn hạn lẫn dài hạn. Hiện tại khách hàng chọn First Page một phần vì họ tin tưởng tôi, thông qua những dự án mà tôi đã từng làm hoặc được nhiều anh chị uy tín đã từng làm việc hoặc tiếp xúc với tôi giới thiệu.

Bản thân Du Nguyễn đã là một thương hiệu, nó sẽ ảnh hưởng gì tới thương hiệu công ty? Du có định sẽ gắn liền nó với thương hiệu công ty như Steve Jobs, Bill Gate hay gần nhất là Danny Sullivan với SEL, Randy Fish của SeoMoz hay sẽ chọn hướng khác?
Thực sự thì tôi cũng đang mới chập chững tìm hiểu về xây dựng thương hiệu mà thôi. Lại chưa bao giờ nghĩ sẽ có ai đó đặt câu hỏi khó và ví von với những nhân vật kiệt xuất và nổi tiếng như trên.  
Nếu “Du Nguyễn” được xem là “thương hiệu” trong ngành SEO thì rất vinh dự cho tôi. Có lẽ tôi khá may mắn khi được trao cơ hội làm SEO những dự án lớn nên cũng học hỏi được nhiều điều. Và như vừa nói, rõ ràng là First Page đang được hưởng lợi từ uy tín cá nhân tôi.
Nhưng tôi không muốn sau này nói tới First Page là nói tới Du Nguyễn mà phải là nói tới một tập thể nhiều chuyên gia search marketing lành nghề và uy tín cao. Có như vậy thì First Page mới phát triển tốt và lâu bền được. 

Trong vòng 5 năm nữa, ngành SEO sẽ như thế nào? Liệu có bị biến mất hay sẽ có sự thay đổi mới?
Tôi nhớ cách đây 04 năm tôi cũng tham gia tranh luận trên DDTH.com về tương lai nghề SEO và có trích dẫn lời Matt Cutts rằng “SEO có tương lai miễn là bạn làm White-hat” và rõ ràng trong 04 năm vừa rồi tôi và nhiều đồng nghiệp khác sống tốt nhờ SEO. 
Thật khó để đưa ra nhận định cho 05 năm tiếp theo nhưng tôi tin SEO vẫn sẽ là một kênh quảng bá thương hiệu và marketing hiệu quả. Tôi nghĩ SEO sẽ phát huy hết vai trò của mình khi được kết hợp với những kênh quảng bá khác như Paid search, Social Media, Online PR...

3. Cuộc sống

Du làm thế nào để cân đối giữa công việc và gia đình?
Tôi có diễm phúc mà không phải ai cũng có được. Đó là làm việc ở nội thành nhưng hàng ngày lại tận hưởng không khí mát mẻ dễ chịu ở ngoại thành. Chỗ tôi ở nhiều cây xanh, ruộng đồng không bát ngát nhưng không khí rất trong lành và yên tĩnh. Ngày thường hầu như tôi chỉ ở nhà vào sáng sớm và buổi tối thôi nhưng cuối tuần thì thường tôi ít vào trung tâm trừ khi có việc quan trọng, nên ở nhà tận hưởng cuộc sống với người thân.

Ngoài giờ làm việc, Du thường làm gì? Vì sao Du lại chọn những hoạt động này?
Online thì lang thang và “chém gió” trên Facebook để cập nhật tin tức chọn lọc, giữ liên kết với bạn bè, đồng nghiệp và giao lưu bạn mới. Offline thì chăm và chơi với gà kiểng (thuần Việt nhé, không phải gà ngoại hihi) vì tôi cảm thấy thoải mái, bình an khi ngắm, vuốt ve những chú gà cưng, nhìn chúng phát triển từng ngày. Ngoài ra lúc rảnh rỗi tôi hay cà phê, uống bia & đi đá banh với bạn bè đồng nghiệp.

Mình sẽ cùng đến với một câu hỏi cá nhân: Điều tôi biết chắc. Du sẽ gửi gắm một điều mà Du biết chắc gửi đến người khác, có thể seo, marketing hoặc đơn giản là những người Du quen biết, Du sẽ nói điều gì?
Tôi tin những ai có khát vọng, đam mê, chịu khó và có tâm sáng, nhất định sẽ thành công bất cứ ở ngành gì chứ không chỉ là SEO. Còn sớm hay muộn thì còn tùy vào cơ duyên của bạn nữa. 
Nhân tiện lần đầu tiên được phỏng vấn thiệt là dài để chia sẻ với các bạn trẻ, cho tôi cảm ơn Hiển đã tạo điều kiện để tôi chia sẻ với các bạn làm SEO, và cảm ơn cộng đồng SEO đã ủng hộ cá nhân tôi và LamSEO.com trong suốt nhiều năm qua. Sắp tới tôi không định sẽ phát triển tiếp tên miền LamSEO.vn (dù được anh Tuấn Hà Vinalink tặng lại)  mà sẽ dùng một tên miền bình dân khác để tiếp tục chia sẻ trải nghiệm của nhiều anh em trong giới.

Xin gửi tặng các bạn mã coupon khi mua bất kì gói nào của công cụ quản lí liên kết monitorbacklinks.com đều sẽ được tặng thêm 50% lượng link, chỉ cần điền vào trang profile mã DUNGUYEN50 bạn nhé!  Các bạn cần thêm tin về sử dụng mã trên có thể liên hệ email cá nhân dunguyen.hcmc@gmail.com.

Chúc các bạn làm SEO nói riêng và làm việc online nói chung gặp nhiều may mắn và thành công nhé! 



Chủ Nhật, 21 tháng 10, 2012

Thương hiệu Việt & Tên Miền: có nên chọn Tên-miền-từ-khóa?

Cuối tuần trước, Matt Cutts - Google’s head of webspam - công bố một cập nhật "nhỏ": giảm mức độ quan trọng của các tên miền "exact match domains (EMD)" trong việc xếp hạng các trang web.

Sử dụng EMD là một trong những lý do bạn nhìn thấy một số trang kết quả bị bao phủ bởi những tên miền có trùng với từ khóa tìm kiếm. Chắc hẳn cũng có lần bạn khó chịu khi nghĩ những kết quả đó là "spam". Liệu Google sẽ giúp chúng ta một trải nghiệm tốt hơn?

Exact match domains  là gì?
Ở hình ảnh trên, bạn sẽ thấy các tên miền có chứa từ khóa "thiet ke web top" và "thiet ke web" đang ở vị trí cao nhất trên kết quả tìm kiếm. Các domain này có chứa cụm từ "thietkeweb" trong tên miền của mình. Tôi tạm gọi đây là tên-miền-từ-khóa.

Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về khía cạnh này trong bài viết dưới đây: vì sao các công ty chọn tên miền từ khóa, nó có thực sự hiệu quả và cập nhật mới này liệu có ảnh hưởng tới họ?

Todd Malicoat đã viết một bài dài trên SEOMOZ, trong đó có ví dụ cách chọn

Với từ khóa keywords sẽ có nhiều nấc thang cho bạn chọn
Bài viết của Todd cũng đề cập đến những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của domain sẽ là
  1. TLD extension  (.com/.net/.org/.other) - chúng ta vẫn thường gọi là "domain quốc tế"
  2. Số lượng keywords trong tên miền - Number of keywords. Kinh nghiệm của tác giả cho biết "4 words max for .com, 3 words max for .net/.org.  3 word .com or 2 word .net/.org is the best idea" - đây là cách tiếp cận này tác giả đề cập liên quan tới từ khóa tiếng Anh, bạn có thể tham chiếu cho Tiếng Việt.
  3. Có dấu gạch giữa các từ khóa. Ví dụ tu-khoa.com là tên miền có dấu gạch ngang (dashed), còn tên miền tu-khoa.com sẽ là tên miền không có dấu gạch ngang (non-dashed). Không nên chọn các tên miền có hơn 1 gạch ngang trong tên miền
  4. Tên miền có các từ đệm - stop words. Xem danh sách stop words tại đây
Vì sao phải quan tâm đến tên-miền-từ-khóa?
Có nhiều lý do để chọn tên miền từ khóa
  1. Rất thuận lợi khi khởi nghiệp, có ngay một số traffic liên quan tới sản phẩm, dịch vụ hoặc ngành công ty hoạt động
  2. Dễ dàng có Anchor text trong link. Lợi thế không chỉ vì Google đánh giá cao mức độ liên quan, đó còn là lợi thế trong việc link building: dễ dàng có một liên kết có chứa keywords khi dùng chính tên miền của mình để làm anchor text. Cách làm này rất tự nhiên với search engine và cả người dùng.
  3. Dễ dàng có được nội dung trao đổi liên quan đến từ khóa từ mạng xã hội. Người dùng sẽ nói nội dung có từ "việc làm" nhiều hơn và dễ hơn so với "VietnamWorks", trao đổi liên quan đến "điện máy" thì luôn nhiều hơn nói cụ thể đến "nguyễn kim".
  4. Chiếm lĩnh một thị trường ngách - “Category Killer” - một số ngành hiện tại ở Việt Nam, 10/10 kết quả của trang đầu tiên nằm trong tay một công ty duy nhất với nhiều tên miền khác nhau.
  5. Khi nói tới ngành, cũng chính là nói tới thuơng hiệu. Điện máy vừa là ngành, vừa là thuơng hiệu.
  6. Rất hiệu quả cho các từ khóa có nhu cầu mua
  7. Một số doanh nghiệp có giới hạn các từ khóa tốt. Hãy tưởng tượng ngành nước khóang, người dùng sẽ tìm bao nhiêu loại từ khóa liên qua. Khi bạn sở hữu toàn bộ các từ khóa này, bạn có rất nhiều cơ hội.
  8. Nhà đầu tư nhìn thấy cơ hội để chuyển các tên miền này thành thương hiệu với tiềm năng nhận được thứ hạng cao và traffic tốt. Elliot ví dụ về tên miền dạng này: DogWalker.com là tên miền được mua không phải vì traffic mà vì nó rất dễ nhớ và có khả năng chuyển thành thương hiệu. Hiện tên miền này mỗi tháng nhận được khoảng 10k visit, trong đó có từ 20-25% là đến trực tiếp. Không nên mua một thương hiệu chỉ vì nó là một mới hỗn độn các cụm từ khóa bạn mong muốn như: Best-Car-Insurance-Quotes.info, QuotesInsuranceCar.com - những domain không bao giờ chuyển thành thương hiệu được.
Trong 8 lý do nêu trên, lý do tương đối phổ biến là mong muốn có được một thứ hạng cao trong kết quả tìm kiếm từ Google, để từ đó có traffic và có khách hàng.

Trong tháng 9/2012, từ khóa di dong với 4.400 lượt tìm kiếm, dien may có khoảng 33 nghìn lượt tìm kiếm.

Tên-miền-từ-khóa sẽ mang lại traffic mơ ước?!!
Chỉ với một từ khóa thôi đã mang lại số lượng visit này đã là tuyệt vời rồi. Đây chính là một trong những lý do DienMay.com đã định giá tên miền dienmay.com ở con số 10 tí.

Anh Đoàn Minh Sở - CFO at Tấn Minh Textile Sewing
Ở góc độ là chuyên gia về đầu tư và tài chính, anh Đoàn Minh Sở - Giám đốc tài chính Cty Dệt May Tấn Minh và cũng đang đầu tư vào ngành online lại khá thận trọng : "dân tài chính thuần sẽ rất cân nhắc khi đầu tư nó [tên miền] vì chi phí bỏ ra lớn nhưng thu lợi thì bấp bênh, gọi là không có cơ sở chắc chắn. Dân kinh doanh cần tính toán trước được lợi nhuận, còn đầu tư cái này lợi nhuận vô chừng vì đây là một dạng đầu cơ nên khả năng dự đoán thấp"

Khi tảng băng tan
Dấu hiệu tan băng đã có từ 2 năm trước, khi Cutt đề cập trong một video liên quan



Với cập nhật mới nhất, Google đã nghiên cứu và đăng ký bằng sáng chế liên quan đến thuật toán này này từ tháng 11/2011 với mô tả được dịch thoát ý như sau : "..một công ty có thể cố gắng để "lừa" máy tìm kiếm để website của công ty được xếp hạng cao hơn. Ví dụ, nếu máy tìm kiếm đánh trọng số cao hơn trong việc xếp hạng với từ khóa xuất hiện trong tên miền của mình, công ty sẽ cố gắng lừa máy tìm kiếm để được xếp hạng cao bằng cách kèm các từ khóa này trong tên miền của công ty". Bằng sáng chế này được nộp cách đây 8 năm (2003) với tên nhà phát minh là Amit Singhal, Matt Cutts và Jun Wu.

Khi tên miền không còn là át chủ bài của SEO!
Khi tên miền không còn là át chủ bài của SEO!
Nếu đó không còn là một lợi thế, hoặc sẽ không còn mang lại giá trị cho SEO, đây sẽ là một gáo nước lạnh với những công ty đầu tư tên miền để bán lại cho những ai quan tâm tới SEO hoặc tạo ra các website tận dụng được traffic miễn phí từ nhu cầu tìm kiếm liên quan. Khi tên miền không mang lại giá trị SEO, mỏ vàng hái ra tiền ngày trước có nguy cơ trở thành một vụ đầu tư không lại lợi nhuận.

Anh Tuấn Hà, CEO công ty VinaLink cho biết: "domain key bị giảm là tất yếu, công ty VinaLink đã lường trước việc này từ 2 năm trước, ngày càng đầu tư nhiều hơn vào thương hiệu công ty. Doanh thu chủ yếu của công ty hiện nay đến từ thương hiệu công ty và thương hiệu cá nhân chứ không đến từ các site domain key".

Tên-miền-từ-khóa hay tên-miền-thương-hiệu?
Bạn hãy đoán xem người dùng sẽ tìm "di động" hay "thế giới di động" nhiều hơn? "Nguyễn kim" vs "điện máy", từ nào sẽ thắng?

Branded vs generic keywords!
Các từ khóa "the gioi di dong", "vien thong a" là các từ khóa thương hiệu (branded), xuất phát từ nhu cầu tìm kiếm của người dùng. Để có nhiều người tìm kiếm sẽ phụ thuộc vào độ mạnh của thương hiệu hoặc sự kiện liên quan. Ví dụ, trong trường hợp này "vien thong a" không được tìm kiếm nhiều trong tháng 9/2012 nhưng nếu họ làm các chương trình marketing, lượng tìm kiếm có thể tăng đột biến.

Khi nào thì người dùng internet tìm kiếm thương hiệu của bạn? Hãy xây dựng thương hiệu và sản phẩm của bạn thật tốt. Sẽ không có ai tìm tên bạn khi họ không biết bạn (awareness). Họ biết bạn rồi, chưa chắc họ đã tìm tên bạn nếu tên bạn không bật ra trong tâm trí họ đầu tiên ("top of mind" ) thay vị sau cùng. Bạn nên thường xuyên đo lường sức mạnh thương hiệu và cải thiện nó.

Thương hiệu ảnh hưởng đến lượng tìm kiếm ở mọi ngành, điện máy cũng không ngoại lệ. Bạn chỉ cần nhìn vào đây, bạn có thể thấy được mức độ quan tâm của người dùng với từng thương hiệu. Nguyễn Kim là vua, sau đó là Thiên Hòa, Chợ Lớn. DienMay.com còn ở phía xa.

Tên-miền-từ-khóa hay tên-miền-thương-hiệu
Khi tên miền từ khóa trở thành "thương hiệu"
Bạn ở thứ hạng cao nhưng để người dùng chọn bạn trong danh sách kết quả, còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác. Dịch vụ bạn đang cung cấp có đúng phân khúc dịch vụ họ mong muốn, thương hiệu của bạn mạnh hay yếu, có khuyến mãi hay không, có lịch sử làm việc tốt hay không..

Thế Giới Di Động (TGDD) đã biến một tên chung chung thành một thương hiệu bán lẻ di động mạnh nhất Việt Nam. TGDD đã đầu tư thuê chuyên gia SEO, sửa đổi website, đầu tư nội dung.. mới có thứ hạng tốt như hiện tại.  Vì thế, traffic hiện tại của TGDD nằm ở sức mạnh thương hiệu chứ không chỉ ăn may tên miền thegioididong.com. Chính thương hiệu này là dấu hiệu bảo đảm, là lời hứa về trải nghiệm tốt mà công ty mang lại cho người dùng trên môi trường online. Để có được điều này, sẽ là không thể và không bao giờ là miễn phí. Chỉ có chăng là mất .. rất nhiều phí.

Anh Tuấn Hà - CEO at VinaLink
Mặc dù về khía cạnh SEO, các tên miền từ khóa có mất đi sức mạnh nhưng về khía cạnh thương hiệu, Anh Tuấn Hà - CEO at VinaLink - cho rằng "vẫn không làm giảm giá trị của nó [domain key]. Độ TRUST của nó vẫn cao gấp 10 lần các doamin thông thường." 

Anh cũng nêu một ví dụ: "hai công ty khởi nghiệp, thương hiệu đều mới bắt đầu từ xuất phát điểm thì domain key sẽ giúp mình làm thương hiệu nhanh và hiệu quả hơn. Nếu Lazada phải chi tới 6 tỷ/ tháng thì với tên miền www.dienthoai.com có thể chỉ mất 1 tỉ/tháng". 

Anh Tuấn Hà nhận định: "Domain key bị yếu là do không ai chịu làm Brand cho nó nên các cty khác mới không xem trọng tên-miền-từ-khóa. Ai cũng bảo Facebook, Google thành công đâu phải là Social.com hay Search.com nhưng nếu Mark phát triển Social.com thì vẫn thành công. Tuy nhiên, dù đó là lợi thế mình vẫn phải đầu tư, không thể bám vào tên miền đó được."

Ông La Quốc Khánh - CEO at Giải Pháp Liên Kết
La Quốc Khánh, CEO của công ty Giải Pháp Liên Kết cũng nhận xét :"Tên miền nào cũng có thể lên Top Google được nếu nó thỏa mãn các tiêu chí xếp hạng của Google. Tên miền theo từ khóa có thể có lợi thế chút đỉnh về SEO nhưng về thương hiệu thì tên miền khác từ khóa lại có lợi thế hơn."

Khánh nhận định: "Làm seo cũng là một dạng marketing. Marketing thì phải sáng tạo, phải làm nổi bật được cái riêng biệt của mình. Đó là lý do tại sao không cần đứng top từ khóa hot, nhiều doanh nghiệp vẫn tồn tại và phát triển. Có khi những doanh nghiệp này [không đứng Top về SEO] lại phát triển hơn rất nhiều doanh nghiệp đang đứng top. SEO tốt nhưng không phải là tất cả, người nào chỉ tập trung vào SEO sẽ sớm thấy hậu quả của nó"

"SeoMoz.org là một tên miền đẹp vì vừa độc đáo, vừa có keywords trong tên miền. Tuy nhiên khi họ [seoMoz] đã có thương hiệu cũng như để tiện mở rộng từ ngành SEO sang Inbound Marketing, họ đã hy sinh phần keywords trong tên miền, giữ lại phần thương hiệu độc đáo là MOZ" - Khánh ví dụ.

Ngoài TGDD, chúng ta còn có Tìm Việc Nhanh - timviecnhanh.com, Nhà Đất Online - nhadatonline.vn, Mua Bán Nhà Đất - muabannhadat.vn,  Báo Mua Bán - muaban.net và mới đây có thêm Marry - marry.vn. 

Thế giới có thể chọn một số ví dụ:  Hotels.com, Ski.com, Golf.com, Cars.com, Insurance.com. Những trường hợp này đã vượt ra khỏi giới hạn tên miền từ khóa để chuyển thành thương hiệu với nhiều hoạt động marketing khác nhau. Bạn hoàn toàn có thể lặp lại điều này với một chiến lược phù marketing phù hợp.

Một điểm lưu ý : Đối thủ có thể copy tất cả những gì công ty bạn làm, chỉ trừ cái tên. Các tên gọi chung chung như "Phở 24", Bia Saigon,"Điện Máy" sẽ rất khó đăng ký độc quyền, ngăn cản công ty khác copy tên của mình. Ví dụ Phở 24 không thể cấm tất cả các công ty đặt tên này cho công ty, sản phẩm khác ngành như bia hơi, xe đạp điện...

Kết luận: 
Cutts có cho biết thuật toán "new exact-match domain (EMD)"  chỉ ảnh hưởng đến 0.6% các từ khóa Tiếng Anh (English-US). Điều này có nghĩa là các kết quả tiếng Việt hiện tại chưa bị ảnh hưởng nhưng sẽ là dấu hiệu cảnh báo cho những website có nội dung tệ, chỉ trông chờ vào tên miền của mình.

Sức mạnh của một tên miền từ khóa là có giới hạn, sức mạnh lớn hơn là thương hiệu đằng sau tên miền từ khóa. Nếu thương hiệu là yếu tố sống còn của một công ty cần phải bảo vệ bằng mọi giá, tên miền chính là sự phản chiếu của yếu tố này trên môi trường online. Chọn lựa và theo đuổi việc xây dựng thương hiệu cho dù đó là tên miền từ khóa hay tên thương hiệu riêng là con đường giúp bạn đi xa hơn, bền vững hơn. Đừng kỳ vọng vào traffic miễn phí mà hãy xem nó như một lợi thế để bạn chạy đua đường dài.

Chủ Nhật, 9 tháng 9, 2012

Barcamp Saigon 2012: SCUM SEO - Seo Solution for Big Site

SCUM có nghĩa là "bọt", bắt nguồn từ chuyện.. tôi viết sai chính tả từ SCRUM, một triết lý phát triển phần mềm. Từ này phản ánh mang một ý nghĩa rất riêng khi sử dụng quy trình này, liên quan đến việc "hớt bọt" trong SEO khi đua nước rút (sprint) gọi là sprint backlog.

Dưới đây là một số suy nghĩ vì lý do thời gian giới hạn, tôi chưa chia sẻ trọn vẹn trong phần trình bày "SCUM SEO: Seo Solution for big site" tại Barcamp Saigon 2012 diễn ra tại FTown, Khu công nghệ cao quận 9.


Trong khi trình bày nội dung, một bạn đã hỏi một câu rất hay để chúng ta bắt đầu "thế nào là big site?".

1. SEO cho BIG SITE, vậy "big site" là như thế nào? 

Như Nguyễn Kim, Thế Giới Di Động, Chợ Điện Tử, Vật Giá, VietnamWorks  là "big site". Những website có hàng triệu lượt truy cập mỗi ngày, những website có từ vài chục nghìn webpage đến vài chục triệu webpage là big site.

Vậy thì nên đo đếm thế nào hoặc có một công thức nào khi mà chênh lệnh từ nghìn và triệu là tương đối xa. Trần Duy Ninh, hiện làm việc tại Web Trẻ Thơ, đã có nhiều kinh nghiệm làm việc với các hệ thống website lớn đã nhận xét: "Big site cơ bản chỉ là 1 site lớn, big system không hẳn phải là có site lớn nhưng là sự kết hợp của nhiều site khác nhau của nhiều domain và sub-domain của nhiều website trên nhiều quốc gia khác nhau. Tất nhiên những website này không phải được xây dựng chỉ để làm link building"


Bạn Trần Duy Ninh chia sẻ trong topic Scum SEO
Ngoài ra, giữa các ngành khác nhau (industry) cũng sẽ có những điều chỉnh nhất định để phù hợp. Chốt lại phần định nghĩa Big Site, Ninh đề nghị một số yếu tố sau đây:
  • Một website có hơn một triệu visitor một tháng hoặc là
  • Có trên 10 nghìn (10K) webpage
2. Vì sao phải cần SCRUM SEO?
Scrum, not scum! 



Với các BIG SITE, cách làm SEO cho từng từ khóa là không khả thi vì một số lý do sau đây:
  1. Không có nhân lực chuyên về SEO: Không có nhiều công ty đầu tư một đội ngũ SEO mạnh để làm dự án cho riêng công ty (in-house). Khả năng này sẽ càng hiếm hoi nếu công ty chỉ có duy nhất một dự án. Không có người, bạn chỉ có cách thuê ngoài (out source) để bù đắp.
  2. Thuê ngoài: Bản thân tôi cũng từng tư vấn chiến lược SEO cho khá nhiều công ty có thương hiệu. Thông thường chúng tôi sẽ bắt đầu việc hợp tác bằng một kế hoạch kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm với rất nhiều hạng mục và cam kết theo thời gian tương ứng. Bản kế hoạch này cũng quy định rõ sẽ phải báo cáo như thế nào theo tuần, theo tháng, sẽ cần khách hàng hỗ trợ những việc gì hay thậm chí là cần yêu cầu đội ngũ kỹ thuật phải hỗ trợ những phần nào ngay từ đầu để phía khách hàng dễ dàng lên kế hoạch và chuẩn bị nguồn lực. 
    • Cách làm này khá phù hợp vì phía thương hiệu sẽ kiểm soát được kết quả đạt được và phía agency được thuê mướn cũng làm rõ được mình phải làm gì trong một thời gian dài. 
    • Trong quá trình thực hiện sẽ rất khó để điều chỉnh cam kết về KPI, các hạng mục cần thực hiện vì thông thường các Agency sẽ không "hạnh phúc" vì phải làm thêm việc mà vì nhiều lý khác nhau, họ khó lòng nhận thêm tiền cho một hợp đồng tư vấn trọn gói kéo dài cả năm.
    • Khi làm việc với đơn vị tư vấn SEO thì nhân viên nào trong agency sẽ thực hiện công việc trực tiếp cũng quan trọng không kém. Chất lượng công việc giữa các cá nhân trong cùng một công ty, cùng một quy trình và cùng một tình huống sẽ là khác biệt.
    • Cam kết luôn giới hạn: các agency cần có một KPI an toàn hơn là cam kết quá rủi ro cho phía họ. Với các website lớn sẽ, việc cam kết sẽ khó, phức tạp và cũng nhiều rủi ro hơn nên phía agency tương đối thận trọng. Không có nhiều nhà cung cấp cam kết cho một dự án ở mức độ 1000 - 2000 từ khóa. 
    • Trong trường hợp mọi thứ diễn ra tốt đẹp, với KPI đã có sẵn, agency nào sẽ chấp nhận thay đổi KPI lên mức cao hơn để tối đa hóa cơ hội cho doanh nghiệp? Họ có chủ động yêu cầu một mức cam kết cao hơn không khi họ nhận thấy chỉ mất 3 tháng để hoàn thành công việc cho 6 tháng? Doanh nghiệp có sẵn sàng điều chỉnh mức chi phí để đạt được thành tựu cao hơn? 
    • Vì những lý do này, khi thuê ngoài sẽ khó để có một cách thực hiện nhanh nhẹn, uyển chuyển và thực tế. Với Scrum SEO, mọi thứ sẽ tốt lên dần theo từng giai đoạn chạy nước rút (sprint). Trong trường hợp bạn tìm thấy một Agency dùng Scrum SEO để hợp tác với bạn? Xin chúc mừng và bạn hãy làm việc với họ đi! Chỉ lưu ý: Scrum SEO một xu hướng mới và tôi chưa thấy nhiều người trên thế giới theo đuổi chứ chưa nói tới tại Việt Nam.
  3. Môi trường thay đổi: môi trường ở đây chính là các search engine như Google, Bing. Các máy tìm kiếm mỗi ngày một hoàn thiện về cách họ đánh giá và xếp hạng. 
    • Với Google, mỗi tháng có khoảng 50 cập nhật khác nhau, tính ra mỗi năm trung bình có từ 500 - 600 thay đổi khác nhau. Năm 2010, Google cho biết việc tính toán thứ hạng được quyết định bởi 10.000 yếu tố khác nhau. Bạn có thể xem lịch sử cải tiến của Google trong 12 năm (2000 - 2012) tại đây. 
    • Trong một môi trường thay đổi thường xuyên, không thể dự đoán trước như Search Engine, việc lên lịch làm việc trong một năm và thực hiện đúng theo kế hoạch chưa thực sự tối ưu. Khi luật của Google thay đổi, bạn phải sẵn sàng để phù hợp. Tôi đã từng có kế hoạch dùng soft404 cho một số mục tiêu SEO tại một doanh nghiệp nước ngoài. Khi kế hoạch ở giai đoạn thực hiện thì Google cập nhật thuật toán có thể nhận biết (detect) được các lỗi soft404. Kế hoạch  bắt buộc phải thay đổi ở phút cuối cùng.
    • Scrum SEO là một giải pháp cho những nhiệm vụ phức tạp, thường xuyên thay đổi như SEO. Quy trình dùng trong Scrum SEO sẽ được thiết kế để sẵn sàng xử lý cho sự thay đổi, luôn uyển chuyển và thực tế kể cả khi bạn đang ở những ngày cuối cùng của một cycle hoặc một sprint. Một trong những điều thử thách nhất là con người, làm sao để cả một đội gồm cả Marketing, SEO, Tech cũng như nhiều bên liên quan tin rằng nhu cầu thay đổi, thậm chí là thay đổi vào phút chót là một  yếu tố quan trọng để làm sản phẩm tốt nhất có thể.
  4. Có nhiều đối thủ mạnh: Câu nói "thuyền lớn sóng lớn" đã thể hiện đầy đủ và cô đọng ý nghĩa của phần này. Khi bạn khởi động động một dự án với mục tiêu "gieo gió gặt bão" cho một ngành, có thể mục tiêu của bạn là tăng  thị phần của bạn từ đối thủ hoặcchiếm lĩnh khoảng trống thị trường lớn chưa khai phá rất tiềm năng. Bạn có nghĩ rằng các đối thủ hoặc những tay chơi mới có tiềm lực lớn hơn bạn, nhiều lợi thế hơn bạn sẽ để yên để bạn "làm mưa làm gió"? Đương nhiên là không rồi? Cuộc đua giữa bạn và các đối thủ mạnh [vì gạo] chỉ mới bắt đầu. SEO cũng có những nét tương đồng với marketing nên bạn có thể tìm hiểu bài viết phân tích tình huống Thế Giới Di Động để tham khảo thêm.
  5. BIG DATA
    • Content:  Bạn loay hoay vì không có nội dung độc đáo, chất lượng khi làm seo cho một doanh nghiệp vừa và nhỏ? Làm việc với doanh nghiệp enterprise sẽ là một câu chuyện khác hẳn. Bạn sẽ thừa hưởng một tài sản lớn từ việc đầu tư vào viết nội dung chất lượng, thông tin nghiên cứu thị trường, dữ liệu về ngành.. từ nhiều năm trước. Vấn đề cần bạn giải quyết là sử dụng tài sản đang có một cách hiệu quả. 
    • Bên cạnh thuận lợi từ việc có được nội dung phong phú, bạn có trách nhiệm giải quyết một khối lượng công việc đồ sộ. Thay vì một website công ty có khoảng vài trăm webpage, bạn cần xử lý dữ liệu của 3 triệu hoặc 30 triệu webpage. Chỉ nội việc bạn xử lý dữ liệu lớn đã là một bài toán về "data mining" làm bạn mất thời gian và công sức.
  6. Giới hạn nguồn lực: 
    • Mặc dù các công ty dẫn đầu thị trường có một ngân sách khổng lồ nhưng họ cũng phải chịu sức ép về việc mang lại hiệu quả từ các ngân sách đó. Con số đó không phải không có giới hạn, đồng nghĩa với việc bạn không thể tuyển hàng loạt nhân viên chỉ để làm công việc SEO.
    • Khối lượng công việc lớn, môi trường thường xuyên thay đổi trong khi thời gian và nguồn lực có giới hạn dẫn đến bạn phải chọn lựa một giải pháp tối ưu, có thể mở rộng (scale) được. Duy Ninh đã chia sẻ một ví dụ: "Khi bạn làm seo cho một website có 10 trang, bạn phải kiểm tra ranking cho 30 từ khóa là chuyện dễ dàng. Khi bạn thực hiện SEO cho một website có 100 trang, bạn kiểm tra ranking cho 300 từ khóa cũng là chuyện dễ dàng. Nhưng khi bạn phải thực hiện SEO cho website có 1 triệu URL, bạn có thể sẽ phải kiểm tra ranking cho 3 triệu từ khóa. Lúc này thì công việc không khó. Tuy nhiên giải pháp của bạn phải tính toán như thế nào để công sức của việc kiểm tra ranking của 3 triệu từ khóa và 30 từ khóa kia là không khác nhau. Như vậy mới mở rộng được." 
    • Có thể cũng vì lý do nguồn lực và mong muốn có hiệu quả nhanh, nên Chợ Điện Tử dùng Thủ Thuật Seo mũ đen đến GoDaddy dùng thủ thuật SEO Spamming.
    • Để trả lời cho khó khăn về big data và giới hạn nguồn lực, chúng ta sẽ quay lại với Barcamp. Khi tôi hỏi các bạn tham gia: "làm sao để ăn hết một con voi?", câu trả lời chỉ đơn giản là: "chia ra nhiều phần rồi ăn". Bạn đã biết cách để xử lý số lượng dữ liệu kia rồi, phải không?
  7. Một số bí quyết khi thực hiện SEO cho Big Site mà Ninh gửi đến các bạn tham dự Barcamp:
    • KPI: luôn phải có KPI rõ ràng và theo đúng KPI đó về mặt dài hạn. Nếu bạn hoặc sếp bạn thường xuyên thay đổi cách tính KPI: traffic sang conversion, rồi một thời gian lại là  ranking hoặc visitor thì sẽ không thể làm việc được.
    • Sử dụng Analytics từ đầu để đo lường, không nên cảm tính. Trong bài viết "Vũ khí nào cho cuộc chiến SEO của các ông lớn?", Ninh có đề cập tới một giải pháp trong việc ứng dụng Google Analytics: "Tất nhiên phải dùng cái này [Web Analytics] để theo dõi và thống kê hiệu quả của SEO rồi, ngoài ra nó còn là một công cụ để kiểm tra ranking của hàng triệu từ khóa rất tốt. Nếu bạn kết hợp với Developer thì web analytics còn có thể giúp bạn biết được người dùng đến với từ khóa đó browse bao nhiêu page, đường đi của họ như thế nào …"
    • Không dùng thủ thuật phức tạp: "Với các hệ thống lớn, bạn không nên nghĩ ra một chiêu trò phức tạp để nâng thứ hạng của một vài từ khóa". Những hành động này rất nguy hiểm không chỉ với thuơng hiệu mà bạn còn gặp vấn đề với khả năng mở rộng.
    • Kết hợp với copy writer:  "Người sẽ giúp website của bạn có nhiều thứ chất lượng hơn cho Search Engine index, người sẽ theo sát định hướng và chiến lược từ khóa của website, có thể thấy hiện nay zap.vn là trang đầu tư rất nhiều về content cho thương mại điện tử"
    • Kết hợp các chương trình marketing: "Thực hiện các chương trình marketing là cách nhanh nhất để xây dựng liên kết cho website và lôi kéo cộng đồng mạng “phụ một tay” xây dựng liên kết, các liên kết sẽ tự nhiên hơn và số lượng cũng có thể dễ đạt được mục tiêu đề ra hơn." Quan sát các cuộc thi, bạn sẽ nhận ra các chương trình khuyến mãi, các cuộc thi  hoặc vô tình hoặc cố ý đã có những quy định cho việc lan truyền thông điệp của họ hỗ trợ tốt cho SEO.
    • Không bao giờ đồng ý với từ "không" của tech: Với các hệ thống lớn, không một chuyên gia SEO nào tự tin tự sửa lại các phần onsite, cũng như hiếm có một công ty nào lại giao phần này cho cho họ [chuyên gia seo] vì tính phức tạp, bảo mật và ảnh hưởng lớn đến người dùng. Bạn phải đủ tự tin để từ chối từ "không": không làm được, ảnh hưởng perfomance, phức tạp, tốn thời gian, hệ thống không support được... Nếu bạn không làm được điều này, xin lỗi, bạn không thể làm SEO cho BIG SITE!
    • Bạn Ninh cũng nhắn gửi:  "nếu bạn chưa có dịp nhưng muốn thử sức làm SEO cho big site, hãy liên hệ: ninh.tran@projectlana.com để ứng tuyển làm SEO cho big site." . Thông tin tuyển dụng bạn có thể xem tại đây.
3. Một số chuyện bên lề Barcamp

Closing Session - photo by Hendrikbeck
Nhìn chung Barcamp có những cái được, có những điểm cần phải cải tiến. Trong phần kết thúc, có rất nhiều bạn đã nhận xét thẳng thắn để xây dựng. Đa số các bạn tham dự đến phút cuối cùng (khoảng 630 bạn) nhận xét chương trình nhìn chung là OK. Bản thân tôi thì rất hào hứng và thích chương trình.
  • Trong số hơn 1000 người đăng ký tham dự, theo quan sát cá nhân tôi thì đa số là người trẻ, cảm giác là mọi người rất thông minh và cởi mở.
  • Thời gian để chia sẻ tương đối ngắn nên topic Design and UX của Trần Nam Việt, idesign.vn, tôi không được nghe trọn vẹn. Đa phần các bạn trong room đó là sinh viên và chỉ có 2 người giơ tay khi bạn Việt hỏi :"có ai làm ngành thiết kế". Thấy vậy, tôi điều chỉnh lại phần trình bày của mình, lược bớt các số liệu và nội dung chuyên sâu [mà tôi đã nghĩ là rất giá trị] có thể sẽ gây khó hiểu cho người nghe và chỉ giữ lại các nội dung hay nhất. Mặc dù đã lược bớt, nhưng quả thật là vẫn có nhiều phần chuyên môn trong đó. Thật may cho tôi là khoảng 2/3 số bạn trong khán phòng kín chỗ có kiến thức về mảng này. Món ăn ngon đã gửi đúng người biết thưởng thức.
  • Có nhiều bạn Tây tham gia, trong số đó có một số bạn đã đi Barcamp ở Campuchia nói họ tổ chức rất khác: ví dụ như diễn ra trong 2 ngày, không có ăn trưa, rồi đa số các topic nói bằng tiếng Khơme  - chắc cũng giống tại Việt Nam, đa số đều nói tiếng Việt.
  • Một số bạn chia sẻ bằng Tiếng Anh rất trôi chảy, trong đó có Jodie Huynh với nội dung Personal Branding. Đây là phần tôi thấy vui nhộn, tương tác người tham gia tốt nhất. Bạn này rất hoạt ngôn và hài hước.
  • Topic có lẽ được chú ý nhiều nhất có lẽ là "Traveling is f*cking awesome" của Huyen Chip, một người rất thú vị. Bài chia sẻcó mục tiêu rõ ràng: cho mọi người thấy một vấn đề và ý tưởng của bạn ấy để giải quyết vấn đề này: Project: TEOF (Traveling is an Equal Opportunity Foundation). Bạn ấy là nhân vật trong bài viết : "20 tuổi, 700 USD và đi khắp thế gian". Khi một bạn trong Barcamp Saigon hỏi bạn ấy là "khi đi du lịch một mình như thế bạn có sợ không", bạn ấy mạnh mẽ nói rằng :"có một chút nhưng sự hào hứng thì nhiều hơn. Nếu được chọn giữa đi một mình và đi với bạn đồng hành thì mình sẽ chọn đi một mình". Huyền chia sẻ là :"có nhiều người khen mình can đảm thế này nọ, nhưng mình thấy chính họ mới là người can đảm. Mình chỉ đi theo giấc mơ của chính mình một cách nhẹ nhàng nhưng họ lại đi theo giấc mơ của người khác. Họ mới là người can đảm hơn". Câu trả lời đã nhận được một tràng vỗ tay nồng nhiệt từ người nghe.
  • Trong phần chia sẻ CLOSING SESSION, tôi rất ấn tượng với một bạn Tây rất ngầu: râu quặp, chỉ có một mắt. Bình thường nếu gặp một người như thế ở ngoài chắc tôi cũng cảm thấy có một chút "nguy hiểm" dù họ không tỏ ra như thế. Trái với vẻ bề ngoài, bạn ấy chia sẻ nhiệt tình, cởi mở và hài hước. Bạn ấy rất gợi cảm hứng khi khen mọi người tham gia là những người tinh hoa và thôi tự hỏi những câu hỏi thiếu tự tin đi. .